2 -1- تاریخچه بانكداری …………………………………………………………… 11
2 -1-1- بانك……………………………………………………………………….. 12
2-1-2- پیشینه بانك در جهان………………………………………………………. 12
2-1-3- پیشینه بانك در ایران………………………………………………………. 13
2-2- تبادلات مالی بصورت الكترونیكی……………………………………………. 13
2 -2-1- انتقال الكترونیكی منابع EFT…………………………………………… 14
2-2-2- سوئیفت SWIFT…………………………………………………………. 15
2-2-3- مبادله الكترونیكی دادهها(EDI)…………………………………………… 17
2-3- بانكداری الكترونیك…………………………………………………………… 19
2-3-1- تعریف بانكداری الكترونیك……………………………………………….. 20
2-3-2- بانكداری اینترنتی………………………………………………………….. 22
2-3-3- تاریخچه بانكداری الكترونیك………………………………………………. 22
2-3-4- سیستمهای پرداخت در بانكداری الكترونیك……………………………….. 24
2-3-5- انواع خدمات مهم بانكداری الكترونیك…………………………………….. 28
2-4- مزایای بانکداری الکترونیک…………………………………………………. 35
2-5- چالش های بانکداری الکترونیک…………………………………………….. 38
2-6 بانکداری الکترونیک در ایران:……………………………………………….. 39
2-7 موانع پیاده سازی و توسعه بانکداری الکترونیک در ایران…………………… 40
2-7-1 شاخص های موانع فنی ……………………………………………………. 41
2-7-2 شاخص های موانع فرهنگی………………………………………………… 42
2-7-3 شاخص های موانع مدیریتی………………………………………………… 42
2-7-4 شاخص های موانع مالی……………………………………………………. 42
فصل سوم : روش تحقیق ………………………………………………………….. 47
3-1 مقدمه ………………………………………………………………………….. 48
3-2- طرح تحقیق ………………………………………………………………….. 48
3-3 جامعه آماری ………………………………………………………………….. 49
3-4 نمونه ………………………………………………………………………….. 49
3-4-1 حجم نمونه ………………………………………………………………….. 49
3-5 فرضیههای تحقیق …………………………………………………………….. 50
3-5-1 فرضیههای فرعی تحقیق …………………………………………………… 50
3-6- متغیرهای تحقیق……………………………………………………………… 51
3-7 روش های مورد استفاده در جمع آوری اطلاعات این تحقیق ………………… 54
3-7-1 روش كتابخانهای ………………………………………………………….. 54
3-7-2 روش مصاحبه ……………………………………………………………… 55
3-7-3- جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه ………………………………… 55
3-8- تعیین روایی پرسشنامه ………………………………………………………. 57
3-9- تعیین پایایی پرسشنامه ……………………………………………………….. 57
3-10- روشهای آمای ………………………………………………………………. 58
3-10-1 روش اندازه گیری………………………………………………………… 58
3-10-2 روشهای آماری تحلیل دادهها…………………………………………….. 59
3-10-2-1- آمار توصیفی …………………………………………………………. 60
3-10-2-2 آمار استنباطی …………………………………………………………. 60
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها ………………………………………………. 65
مقدمه…………………………………………………………………………………. 66
4-1- توصیف دادهها………………………………………………………………… 66
4-1-1 ویژگیهای فردی پاسخ کنندگان……………………………………………… 66
4-1-2 اطلاعات حاصل از سؤالات مربوط به فرضیههای تحقیق…………………. 69
4-2- انجام آزمونهای مورد نظر…………………………………………………… 89
4-2-1- آزمون فرضیههای اصلی تحقیق…………………………………………… 89
4-2-2- آزمون فرضیه های فرعی تحقیق………………………………………….. 94
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات …………………………………………… 105
5-1- مقدمه………………………………………………………………………… 106
5-2- خلاصه پژوهش…………………………………………………………….. 106
5-3- پیشنهادات…………………………………………………………………… 108
5-4- پیشنهاداتی برای پژوهش های آتی…………………………………………. 110
مقدمه
ورود به قرن بیست و یكم و عصر اطلاعات با چالش ها و نگرانیهای بسیار جدی همچون بحران های زیست محیطی، فقر، گرسنگی، سوء تغذیه و خشكسالی همراه بوده است. در این میان، هیچ یك از برنامه های طراحی شده توسعه و فناوری های نوین قرن بیستمی، نتوانستهاند تاثیر قاطعی در رفع این مسایل و شكاف توسعه و تبعات ناشی از آن داشته باشند. (کارول، کلی، 2003)
تمام افراد در جامعه دانش محور، در هر موقعیت مكانی و زمانی، دسترسی یكسانی به اطلاعات مورد نیاز خود خواهند داشت و این دسترسی به اطلاعات نه تنها حق افراد است، بلكه ابزار و شاخص توسعه[1] نیز محسوب گردیده و حتی این جوامع را می توان بر مبنا شاخص ارزش اطلاعات[2] و دسترسی به آن طبقه بندی كرد. (اسکات تاپ، 1996)
عوامل متعدد و متنوعی زمینه ایجاد و توسعه بانكداری الكترونیك را فراهم می سازند كه همگی ناشی از رشد فناوری و پیچیده تر شدن زندگی بشر هستند. در این باره ضرورت های زیر را می توان برشمرد:
الف – رشد فناوری به ویژه فناوری اطلاعات و پهنای باند مخابراتی :
فناوری اطلاعات نهاد عصر حاضر بوده و با نرخی فزاینده و تصاعدی در حال رشد است. به طوریكه در واقع می توان عصر حاضر را عصر فناوری اطلاعات[3] نامید .
ب – افزایش سرمایه گذاری بانكها در بخش فناوری اطلاعات و تطبیق آن با نیازها و شرایط خویش :
بانكها، سرمایه گذاری كلانی در زمینه فناوری اطلاعات به عمل آورده اند و بخش دولتی نیز در پاسخگویی به شرایط كنونی و كم كردن شكاف بین بخش خصوصی و دولتی، ناگزیر از سرمایه گذاری در این زمینه می باشد.[4] (OECD,1999)
ج – رشد استفاده از اینترنت و عادت كردن مردم به استفاده از آن :
اینترنت یكی از پدیده های منحصر به فرد قرن اخیر است كه ضمن تاثیرات بسیار بر زندگی مردم، مزایای بسیاری نیز در پی داشته كه استفاده از آنرا گسترش داده است. به عنوان مثال، در حالیكه در ژوئن 1997 تعداد 22/5 میلیون كامپیوتر سرور و 50 میلیون كاربر اینترنت وجود داشته است، این مقدار در ژانویه 2001 به 115 میلیون كامپیوتر سرور و 573 میلیون كاربر اینترنت رسیده كه پیش بینی می شود تا پایان دهه حاضر به 2/2 میلیارد كاربر در سراسر جهان افزایش یابد.(بروک، 2000). امروزه كشورهایی كه به استفاده از اینترنت كمتر اعتماد دارند از سرانه درامد كمتری نیز برخوردارند و در واقع اینترنت تاثیرات مثبتی بر توسعه اقتصادی دارد. (کسر هانگ، 2010)
د – تغییرات انتظارات شهروندان و بالا رفتن سطح توقعات آنها :
انتظارات افراد در مورد خدمات و محصولات و نحوه و كیفیت ارائه آن بطور روزافزون در حال تغییراست و بانكها نیز می بایست پاسخگوی این نیازهای و انتظارات باشند.
1-1- بیان موضوع و مسأله تحقیق :
قرن بیست و یكم را عصر اطلاعات و دانایی نامیده اند زیرا نقش اساسی در آن بر عهده اطلاعات بوده و نوید بخش جهانی نو با شیوه های نوین بكارگیری اطلاعات و دانش است. حرف اول را در این دوران جدید، فناوری اطلاعات می زند. فناوری اطلاعات به معنای به كارگیری سیستم ها، شبكه های ارتباطی و كامپیوترها برای اداره، پردازش و مدیریت داده ها در جهت كسب، ذخیره و تسهیم آنهاست. (شارما، 2003)
این فناوری بر جنبه های مختلف زندگی افراد و اجتماعات تاثیر بسیار گذاشته و به سرعت در حال تاثیر گذاری بر الگوهای زندگی، شیوه تحقیق، آموزش، مدیریت، حمل و نقل، ارتباطات امنیت و بهداشت است. دوره ای از زمان را كه در آن به سر می بریم ”همه پدیده ها الكترونیك“[5] نامیده اند، كه از جمله آنها می توان به تجارت الكترونیكی، بانكداری الكترونیكی، یادگیری الكترونیكی[6] ، شهروند الكترونیكی[7] مدیریت الكترونیكی روابط با مشتری[8] ،تداركات الكترونیكی[9] و در مجموع زندگی الكترونیكی[10] اشاره كرد.
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق :
