دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی
گرایش بالینی
عنوان:
مقایسه ­ی مؤلفه­ های ذهن ­آگاهی و صبر در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار
استاد راهنما:
جناب دکتر فرهاد خرمایی
 
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات

1-1-مقدمه.2

1-2-بیان مسأله4

1-3-اهداف پژوهش6

1-4-ضرورت و اهمیت پژوهش6

1-5-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها8

1-5-1-افسردگی8

1-5-1-1-تعریف مفهومی8

1-5-1-2-تعریف عملیاتی8

1-5-2-اضطراب8

1-5-2-1-تعریف مفهومی8

1-5-2-2-تعریف عملیاتی9

1-5-3-مؤلفه­های ذهن­آگاهی9

1-5-3-1-تعریف مفهومی9

1-5-3-2-تعریف عملیاتی.10

1-5-4-مؤلفه­های صبر10

1-5-4-1-تعریف مفهومی10

1-5-4-2-تعریف عملیاتی.11

فصل دوم: چهارچوب نظری و پیشینه پژوهش

2-1-مبانی نظری.13

2-1-1-افسردگی13

2-1-2-اضطراب منتشر14

2-1-3-تفاوتهای بین افسردگی و اضطراب15

2-1-4-ذهن­آگاهی.16

2-1-4-1-ریشه­های تاریخی ذهن­آگاهی16

2-1-4-2-انتقال ذهن­آگاهی به روانشناسی.18

2-1-4-3-ذهن­آگاهی در روانشناسی بالینی:موج سوم رفتاردرمانی.21

2-1-4-3-1-موج اول رفتاردرمانی21

2-1-4-3-2-موج دوم رفتاردرمانی22

2-1-4-3-3-موج سوم رفتاردرمانی23

2-1-4-3-3-1-مداخلات مبتنی بر آموزش ذهن­آگاهی24

2-1-4-3-3-2-مداخلاتی که ذهن­آگاهی مؤلفه کلیدی آنهاست.26

2-1-4-4-تعاریف ذهن­آگاهی.29

2-1-4-5-مفهوم­سازی ذهن­آگاهی در روانشناسی بالینی.31

2-1-4-6-رابطه ذهن­آگاهی با مراقبه36

2-1-4-7-سازه­های مرتبط با ذهن­آگاهی38

2-1-4-7-1-شیوه­های پردازشگری ذهنی.38

2-1-4-7-2-اشکال هشیاری رفلکسی40

2-1-4-8-رابطه بین ذهن­آگاهی، شناخت ضمنی و آشکار43

2-1-5-مبانی نظری صبر.46

2-1-5-1-مفهوم صبر.46

2-1-5-2-انواع صبر49

2-1-5-3-رابطه صبر با مفاهیم مشابه50

2-1-5-4-صبر در عرفان اسلامی.51

2-1-5-5-مفهوم صبر در قرآن.53

2-1-5-6-زمینه­های صبر در قرآن55

2-1-5-7-صبر و سایر مفاهیم در قرآن59

2-1-5-8-نشانگان صبر60

2-1-5-9-پیامدهای صبر.63

2-1-5-10-صبر در روانشناسی65

2-1-5-11-کارکردهای صبر.66

2-1-5-12-پایه­های روانشناختی صبر69

2-2-پیشینه پژوهش.75

2-2-1-ذهن­آگاهی75

2-2-2-صبر.78

2-3-سؤالات پژوهش.79

فصل سوم: روش و ابزارهای پژوهش

3-1-مقدمه81

3-2-جامعه آماری، نمونه و روش نمونه­گیری81

3-2-1-داده­های توصیفی نمونه82

3-3-ابزارهای پژوهش.84

3-3-1-آزمون افسردگی بک.84

3-3-2-آزمون اضطراب پنهان و آشکار اشپیلبرگر84

3-3-3-پرسشنامه صبر.85

3-3-3-1-روایی پرسشنامه.85

3-3-3-2-پایایی پرسشنامه.86

3-3-4-پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی.87

3-3-4-1-روایی پرسشنامه.87

3-3-4-2-پایایی پرسشنامه.91

3-4-روش اجرا92

3-5-روش آماری92

فصل چهارم: یافته­ها

4-1-مقدمه94

4-2-یافته­های توصیفی.95

4-2-1-یافته­های توصیفی مربوط به مؤلفه­های ذهن­آگاهی.95

4-2-2-یافته­های توصیفی مربوط به مؤلفه­های صبر.96

4-3-آمار استنباطی.97

4-3-1-یافته­های مربوط به سؤال اول.97

4-3-2-یافته­های مربوط به سؤال دوم.102

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1-مقدمه.108

5-2-بحث و نتیجه­گیری در مورد سؤال اول پژوهش108

5-3-بحث و نتیجه­گیری در مورد سؤال دوم پژوهش.112

5-4-محدودیت­ها114

5-5-پیشنهادات.114

فهرست منابع

منابع فارسی116

منابع لاتین121

پیوست­ها

پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی135

پرسشنامه صبر137

پرسشنامه افسردگی بک.139

پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان اشپیلبرگر.144

چکیده به زبان انگلیسی14

فهرست جدول­ها

جدول(3-1)توزیع گروه نمونه بر حسب سن82

جدول(3-2)توزیع گروه نمونه برحسب متغیر جنسیت83

جدول(3-3)توزیع گروه نمونه برحسب متغیر تحصیلات.83

جدول(3-4)ضرایب پایایی مؤلفه­های صبر86

جدول(3-5)نتایج تحلیل عوامل پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی به روش مؤلفه­های اصلی با چرخش واریماکس.89

جدول(3-6)ضرایب پایایی مؤلفه­های ذهن­آگاهی91

جدول(4-1)میانگین و انحراف معیار پنج مؤلفه ذهن­آگاهی در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار95

جدول(4-2)میانگین و انحراف معیار مؤلفه­های صبر در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار96

جدول(4-3)نتایج آزمونMANOVA مربوط به مؤلفه­های ذهن­آگاهی.97

جدول(4-4)نتایج مربوط به آزمون تحلیل واریانس تفاوت مؤلفه­های ذهن­آگاهی بین گروه­های افسرده، مضطرب و بهنجار98

جدول(4-5)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه مشاهده98

جدول(4-6)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه توصیف.99

جدول(4-7)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عمل توأم آگاهی.100

جدول(4-8)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عدم قضاوت100

جدول(4-9)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عدم واکنش101

جدول(4-10)نتایج آزمونMANOVA مربوط به مؤلفه­های صبر.102

جدول(4-11)نتایج آزمون تحلیل واریانس تفاوت مؤلفه­های صبر بین گروه­های افسرده، مضطرب و بهنجار.103

جدول(4-12)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه شکیبایی.103

جدول(4-13)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه رضایت.104

جدول(4-14)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه استقامت104

جدول(4-15)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه درنگ.105

جدول(4-16)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه متعالی شدن.106

 

فهرست نمودارها

نمودار(2-1)پایه­های روانشناختی صبر74

چکیده

 

 

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی
گرایش بالینی
عنوان:
مقایسه ­ی مؤلفه­ های ذهن ­آگاهی و صبر در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار
استاد راهنما:
جناب دکتر فرهاد خرمایی
 
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات

1-1-مقدمه.2

1-2-بیان مسأله4

1-3-اهداف پژوهش6

1-4-ضرورت و اهمیت پژوهش6

1-5-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها8

1-5-1-افسردگی8

1-5-1-1-تعریف مفهومی8

1-5-1-2-تعریف عملیاتی8

1-5-2-اضطراب8

1-5-2-1-تعریف مفهومی8

1-5-2-2-تعریف عملیاتی9

1-5-3-مؤلفه­های ذهن­آگاهی9

1-5-3-1-تعریف مفهومی9

1-5-3-2-تعریف عملیاتی.10

1-5-4-مؤلفه­های صبر10

1-5-4-1-تعریف مفهومی10

1-5-4-2-تعریف عملیاتی.11

فصل دوم: چهارچوب نظری و پیشینه پژوهش

2-1-مبانی نظری.13

2-1-1-افسردگی13

2-1-2-اضطراب منتشر14

2-1-3-تفاوتهای بین افسردگی و اضطراب15

2-1-4-ذهن­آگاهی.16

2-1-4-1-ریشه­های تاریخی ذهن­آگاهی16

2-1-4-2-انتقال ذهن­آگاهی به روانشناسی.18

2-1-4-3-ذهن­آگاهی در روانشناسی بالینی:موج سوم رفتاردرمانی.21

2-1-4-3-1-موج اول رفتاردرمانی21

2-1-4-3-2-موج دوم رفتاردرمانی22

2-1-4-3-3-موج سوم رفتاردرمانی23

2-1-4-3-3-1-مداخلات مبتنی بر آموزش ذهن­آگاهی24

2-1-4-3-3-2-مداخلاتی که ذهن­آگاهی مؤلفه کلیدی آنهاست.26

2-1-4-4-تعاریف ذهن­آگاهی.29

2-1-4-5-مفهوم­سازی ذهن­آگاهی در روانشناسی بالینی.31

2-1-4-6-رابطه ذهن­آگاهی با مراقبه36

2-1-4-7-سازه­های مرتبط با ذهن­آگاهی38

2-1-4-7-1-شیوه­های پردازشگری ذهنی.38

2-1-4-7-2-اشکال هشیاری رفلکسی40

2-1-4-8-رابطه بین ذهن­آگاهی، شناخت ضمنی و آشکار43

2-1-5-مبانی نظری صبر.46

2-1-5-1-مفهوم صبر.46

2-1-5-2-انواع صبر49

2-1-5-3-رابطه صبر با مفاهیم مشابه50

2-1-5-4-صبر در عرفان اسلامی.51

2-1-5-5-مفهوم صبر در قرآن.53

2-1-5-6-زمینه­های صبر در قرآن55

2-1-5-7-صبر و سایر مفاهیم در قرآن59

2-1-5-8-نشانگان صبر60

2-1-5-9-پیامدهای صبر.63

2-1-5-10-صبر در روانشناسی65

2-1-5-11-کارکردهای صبر.66

2-1-5-12-پایه­های روانشناختی صبر69

2-2-پیشینه پژوهش.75

2-2-1-ذهن­آگاهی75

2-2-2-صبر.78

2-3-سؤالات پژوهش.79

فصل سوم: روش و ابزارهای پژوهش

3-1-مقدمه81

3-2-جامعه آماری، نمونه و روش نمونه­گیری81

3-2-1-داده­های توصیفی نمونه82

3-3-ابزارهای پژوهش.84

3-3-1-آزمون افسردگی بک.84

3-3-2-آزمون اضطراب پنهان و آشکار اشپیلبرگر84

3-3-3-پرسشنامه صبر.85

3-3-3-1-روایی پرسشنامه.85

3-3-3-2-پایایی پرسشنامه.86

3-3-4-پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی.87

3-3-4-1-روایی پرسشنامه.87

3-3-4-2-پایایی پرسشنامه.91

3-4-روش اجرا92

3-5-روش آماری92

فصل چهارم: یافته­ها

4-1-مقدمه94

4-2-یافته­های توصیفی.95

4-2-1-یافته­های توصیفی مربوط به مؤلفه­های ذهن­آگاهی.95

4-2-2-یافته­های توصیفی مربوط به مؤلفه­های صبر.96

4-3-آمار استنباطی.97

4-3-1-یافته­های مربوط به سؤال اول.97

4-3-2-یافته­های مربوط به سؤال دوم.102

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1-مقدمه.108

5-2-بحث و نتیجه­گیری در مورد سؤال اول پژوهش108

5-3-بحث و نتیجه­گیری در مورد سؤال دوم پژوهش.112

5-4-محدودیت­ها114

5-5-پیشنهادات.114

فهرست منابع

منابع فارسی116

منابع لاتین121

پیوست­ها

پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی135

پرسشنامه صبر137

پرسشنامه افسردگی بک.139

پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان اشپیلبرگر.144

چکیده به زبان انگلیسی14

فهرست جدول­ها

جدول(3-1)توزیع گروه نمونه بر حسب سن82

جدول(3-2)توزیع گروه نمونه برحسب متغیر جنسیت83

جدول(3-3)توزیع گروه نمونه برحسب متغیر تحصیلات.83

جدول(3-4)ضرایب پایایی مؤلفه­های صبر86

جدول(3-5)نتایج تحلیل عوامل پرسشنامه پنج مؤلفه ذهن­آگاهی به روش مؤلفه­های اصلی با چرخش واریماکس.89

جدول(3-6)ضرایب پایایی مؤلفه­های ذهن­آگاهی91

جدول(4-1)میانگین و انحراف معیار پنج مؤلفه ذهن­آگاهی در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار95

جدول(4-2)میانگین و انحراف معیار مؤلفه­های صبر در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار96

جدول(4-3)نتایج آزمونMANOVA مربوط به مؤلفه­های ذهن­آگاهی.97

جدول(4-4)نتایج مربوط به آزمون تحلیل واریانس تفاوت مؤلفه­های ذهن­آگاهی بین گروه­های افسرده، مضطرب و بهنجار98

جدول(4-5)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه مشاهده98

جدول(4-6)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه توصیف.99

جدول(4-7)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عمل توأم آگاهی.100

جدول(4-8)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عدم قضاوت100

جدول(4-9)نتایج آزمون تعقیبی توکی مربوط به مؤلفه عدم واکنش101

جدول(4-10)نتایج آزمونMANOVA مربوط به مؤلفه­های صبر.102

جدول(4-11)نتایج آزمون تحلیل واریانس تفاوت مؤلفه­های صبر بین گروه­های افسرده، مضطرب و بهنجار.103

جدول(4-12)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه شکیبایی.103

جدول(4-13)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه رضایت.104

جدول(4-14)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه استقامت104

جدول(4-15)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه درنگ.105

جدول(4-16)نتایج آزمون توکی مربوط به مؤلفه متعالی شدن.106

 

فهرست نمودارها

نمودار(2-1)پایه­های روانشناختی صبر74

چکیده

اهداف پژوهش حاضر ، مقایسه مؤلفه های ذهن آگاهی و صبر در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی، اضطراب منتشر و افراد بهنجار بود. طرح این پژوهش از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از کلیه بیماران افسرده و مضطربی که از خرداد تا شهریور 1390 به مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد مراجعه می کردند. نمونه مورد مطالعه شامل 30 بیمار مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، 30 بیمار مبتلا به اختلال اضطراب منتشر و 30 فرد بهنجار بود. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش عبارت بودند از : پرسشنامه افسردگی بک، پرسشنامه اضطراب اشپیلبرگر، پرسشنامه پنج مولفه ذهن آگاهی و پرسشنامه صبر. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی توکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می دهند که میان افراد افسرده، مضطرب و بهنجار از نظر مؤلفه های ذهن آگاهی و صبر ، تفاوت معناداری وجود دارد

مقد

 

 

واحد علوم و تحقیقات
دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، گروه روان شناسی تربیتی و بالینی
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی “M.A”
گرایش تربیتی
عنوان:
بررسی رابطه بین سبکهای شناختی و یادگیری خودتنظیمی با دست برتری در دانشجویان
استاد راهنما:
دکتر حسن اسدزاده
 
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

چکیده 1

فصل اول: کلیات. 2

1-مقدمه. 3

1-2- بیان مسئله. 6

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 7

1-4- اهداف پژوهش 8

1-5- سؤالات تحقیق: 8

1-6- فرضیه‏های تحقیق: 9

1-7- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای پژوهش 9

فصل دوم: ادبیات پژوهش 11

2-1- سبک های شناختی 12

2-1- 1 – سبک های وابسته به زمینه و نابسته به زمینه: 13

2-1-2- سبک های تکانش و تاملی: 16

2-1-3 – سبک های یادگیری فلدر و سولمان. 16

1.فراگیرن فعال و فراگیران فکور. 16

2. فراگیران حس گرا و فراگیران شهودی 17

3. فراگیران بصری و فراگیران کلامی 17

4. فراگیران مرحله گرا و فراگیران کل گرا 17

2-1-4-  سبک یادگیری فیس چر. 17

فراگیر گام به گام. 17

فراگیر شهودی 17

فراگیر یک حسی 18

فراگیر چند حسی 18

فراگیر تعاملی 18

فراگیر ساختار روشن 18

فراگیر انتخابی 19

2-1-5- سبکهای همگرا، واگرا، جذب کننده، و انطباق یابنده 19

تجربه‌ی عینی 19

مشاهده‌ی تأملی 20

مفهوم‌سازی انتزاعی 20

آزمایشگری فعال. 20

2-2- یادگیری خودتنظیمی 25

2-2-1-  مولفه های خودتنظیمی 26

2-2-2- ویژگی های یادگیرنده خود تنظیم. 27

2-2-3- ریشه های خود تنظیمی و شکل گیری آن. 29

2-2-4-  نظریه های خودتنظیمی 30

2-2-4-الف- نظریه های کنشگر. 31

2-2-4-ب- پدیدار شناسان و خودتنظیمی 31

2-2-4-ج- دیدگاههای پردازش اطلاعات درباره ی یادگیری خودتنظیم. 32

2-2-4-د- نظریه اراده گرایان. 33

2-2-4-و- تقسیم بندی مبتنی بر نظریه ویگوتسکی 33

2-2-4-هـ نظریه شناختی- اجتماعی 34

2-3- پیشینه نظری دست برتری 37

2-4-پیشینه پژوهش 40

2-4-1 تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 40

فصل سوم: روش اجرای  پژوهش 49

مقدمه. 51

3-1- روش پژوهش 51

3-2- جامعه آماری 51

3-3- حجم نمونه و روش نمونه گیری 52

3-4- ابزارهای پژوهش. 52

3-6- شیوه ی اجرا و گردآوری داده ها: 57

3-7- روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها: 57

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها 58

مقدمه. 59

4-1- اطلاعات توصیفی متغیرهای جمعیت‌ شناختی 59

4-2- شاخص‌های آمار توصیفی و استنباطی 63

4-3- فرضیه‌‌های پژوهش. 65

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری 73

5-1- بحث و نتیجه گیری 75

5-2- محدودیت های پژوهش. 77

5-3- پیشنهادها 77

منابع و مآخذ. 79

پیوست ها 85

چکیده انگلیسی 91

 

فهرست جداول

جدول2-1: تعیین کننده های خودگردانی (خودتنظیمی) در یادگیری (زیمرمن، 1990 به نقل از طلایی، 79) 36

جدول (1-4 ) توزیع فروانی طبقه‌ای و نمودار میله‌ای و دایره‌ایِ متغیر جنسیت در نمونه مورد پژوهش 60

جدول (2-4 ) توزیع فروانی طبقه‌ای و نمودار میله‌ای و دایره‌ایِ متغیر سن در نمونه مورد پژوهش 61

جدول (3-4 ) توزیع فروانی طبقه‌ای، نمودار میله‌ای و دایره‌ایِ متغیر سطح تحصیلات در نمونه مورد پژوهش 62

جدول (4-4 ) شاخصه های آمار توصیفی و برآوردِ فاصله‌ای متغیرخود تنظیمی 64

جدول (5-4 ) شاخصه‌های آمار توصیفی و نمودار پراکنش رابطه بین دو متغیر. 65

جدول (6-4 ) شاخصه‌های آمار استنباطی برای محاسبه خی دوبین دو متغیر. 66

جدول (7-4 ) شاخصه‌های آمار توصیفی و نمودار میله ای خود تنظیمی در بین راست دستها و چپ دستها 67

جدول (8-4 ) شاخصه‌های آمار استنباطی مورد استفاده برای محاسبه‌ی آزمون t مستقل 68

جدول (9-4 ) شاخصه‌های آمار توصیفی و نمودار میله ای خود تنظیمی با توجه به سبک شناختی 68

جدول (10-4 ) شاخصه‌های آمار استنباطی مورد استفاده برای محاسبه‌ی تجزیه و تحلیل واریانس یک راهه. 69

جدول (11-4 ) شاخصه‌های آمار توصیفی و نمودار میله ای دست برتری با توجه به سبک شناختی 70

جدول (12-4 ) شاخصه‌های آمار استنباطی مورد استفاده برای محاسبه‌ی تجزیه و تحلیل واریانس یک راهه. 70

جدول(13 -4) بررسی مقایسه میانگین متغیر دست برتری در دانشجویان با سبک‌های شناختی مختلف به صورت جفتی از طریق آزمون تعقیبی شفه  71

 

فهرست اشکال و نمودارها

شکل 2-1 الگوی یادگیری تجربی (اقتباس از کلب و فرای،1975)به نقل از سیف. 22

شکل2- 2: سبک های یادگیری کلب. 24

شکل2-2: تعیین کننده های خودتنظیمی در یادگیری 35

نمودار3-1- شیوه و دستورالعمل محاسبه سبک یادگیری . 55

 

چکیده

پژوهش حاضر با هدف « بررسی رابطه بین سبکهای شناختی و یادگیری خودتنظیمی با دست برتری در دانشجویان» انجام شده است.جامعه آماری عبارت بود از کلیه دانشجویانی که در سال تحصیلی 93-92 در دانشگاه خوارزمی مشغول تحصیل بودند. نمونه شامل 90 نفر از دانشجویانی بودند که از طریق نمونه گیری تصادفی خوشه ای از طبقه زنان و طبقه مردان انتخاب شدند.برای سنجش سبک های شناختی از پرسشنامه سبک شناختی کلب (1975)،و برای اندازه گیری یادگیری خودتنظیمی از مقیاس بوفارد و همکاران (1995) و برای سنجش دست برتری از مقیاس چاپمن و چاپمن(1987) استفاده شد.

برای بررسی رابطه ی بین سبک شناختی و دست برتری، ازآزمون خی دو استفاده شد، و نتایج نشان داد بین دو متغیر تفاوت معنادار وجود دارد، و ضریب توافقی محاسبه شده نشان داد که همبستگی بین دست برتری و سبک شناختی برابر 37% بود و این رابطه معنی داراست.و همچنین برای بررسی رابطه بین انواع سبک شناختی و دست برتری از آزمون تحلیل واریانس یک راهه استفاده شدو نتایج نشان که دانشجویانی که راست دست بودند از بین سبک های شناختی کلب به نوع سبک شناختی همگرا و دانشجویان چپ دست به سبک شناختی واگرا گرایش دارند.برای بررسی رابطه یادگیری خودتنظیمی با دست برتری از آزمون t  مستقل استفاده شد. ونتایج نشان داد که یادگیری بین خودتنظیمی و دست برتری تفاوت معنی دار وجود ندارد. همچنین برای بررسی رابطه بین سبک های شناختی و خودتنظیمی از آزمون تحلیل واریانس یک راهه استفاده شد و یافته ها نشان داد که بین این دو متغیر نیز رابطه معنی دار وجود ندارد. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که افراد با داشتن سبک های شناختی یکسان از میزان یادگیری خودتنظیمی متفاوتی برخوردارند، وتنها داشتـن نوع خاصی از سبک شناختی در میزان یادگیری خودتنظیمی نقشی ندارد.

مقدمه

یکی ازپدیده های طبیعی قابل مشاهده در تمام ساختارهای جوامع انسانی وجود تفاوت هاست. در واقع، زیبائی جهان هستی در وجود این تفاوت هاست. یک نظام آموزشی سالم، انسانی، پویا و کارآمد این تفاوت ها را به شکل طبیعی از توانایی ها و قابلیت ها دریافت و ادراک می کند. یکی از مهمترین مسائلی که معلمان در کلاس خود با آن مواجهند، وجود تفاوت های فردی در میان دانشجویان از نظر هوشی، استعداد، انگیزش، پیشرفت تحصیلی، سبک یادگیری و نظایراین هاست. درک این تفاوت ها می تواند به پویایی کار معلمان کمک کند.

تفاوت های فردی در یادگیری از دیر باز مورد توجه متخصصان تعلیم و تربیت قرار گرفته است. این عقیده که تفاوت های افراد در یادگیری صرفاً ناشی از تفاوت های آنها در هوش و توانایی هاست تا مدت ها در دنیای تعلیم و تربیت پذیرفته شده بود، اما بعدها تغییر یافت. پژوهشگران نشان داده اند که دانشجویان سبک های شناختی متفاوتی دارند؛ یعنی اطلاعات را از راه های مختـــلف تجزیه و تحلــیل می کنند و یاد می گیرند. امروزه مشخص شده است که تفاوت های افراد در یادگیری فقط تا حدی به هوش و توانایی های آنها بستگی دارد. بنابراین، عوامل دیگری نظیر ویژگی های شخصیتی، دشواری تکلیف و تفاوت سبک ها نیز در این امر دخیل اند.

موضوع این پژوهش، مطالعه رابطه سبک های شناختی[1] و یادگیری خود تنظیمی[2] با دست برتری[3] است. در واقع بر اهمیت تفاوت های فردی تاکید دارد که چگونه این ویژگی ها با هم در ارتباط هستند. این متغیرها رابطه مستقیمی نیز با آموزش آموزشگاهی امروزه دارند.

سبک های شناختی و یادگیری خودتنظیمی را می توان از مهمترین سازه های راون شناسی تربیتی محسوب کرد. همواره متخصصان و مربیان به دنبال شناسایی عوامل موثر بر این سازه ها می باشند تا با درک این عوامل و تفاوت ها بازدهی یادگیری دانشجویان را در محیط های آموزشی به حداکثر ممکن برسانند، و از فضا و امکانات موجود نهایت بهره وری را داشته باشند.در این رهگذر باید تلاش کرد تا به گونه ای دقیق متغیرهای پیش بینی کننده سبک های شناختی شناسایی شوند تا بتوان شرایط آموزشی را بهسازی نمود و تاثیر آن را بر عملکرد تحصیلی مشاهده کرد. پس در این تحقیق سوال این است که دست چپ بودن یا راست دست بودن یا به عبارت دقیق علمی راست برتری یا چپ برتری به چه اندازه سبک های شناختی و یادگیری خودتنظیمی افراد را می تواند پیش بینی کند. آیا این ویژگی های شخصیتی یا جسمانی با سبک های شناختی در ارتباط هستند و می توانند باورها و رجحان های آنها را توجیه کنند، آیا راست برتری یا چپ برتری با خودتنظیمی ارتباط دارد؟

بحث در مورد سبک های شناختی از اواخر دهه سال 1970 رونق پیدا کرده است و یکی از دلایلی که مطرح شد این است که سبک های شناختی یک کاربرد عملی به ویژه در آموزش و پرورش دارد و بسیاری از مربیان بر این باورند که سبـــک های شنـــاختی بر فرآیند یادگیری تاثیر می گذارند. اگر چه این سبک ها به طرق مختــلف تعریف می شوند ولی عمدتاً بر این نکته تاکید می ورزند که سبک های شناختـی شامل باورها،اعتقادات، رجحـــان ها و رفتارهایی است که افراد به کارمی برند تا در یک موقعیت معین به یادگیری خود کمک کنند. افراد متناسب با تفاوت های فردی خود در یادگیری از سبک های متفاوتی استفاده می کنند. انسان ها در موقعیت یکسان متفاوت یاد می گیرند که شاید مهم ترین دلیل آن سبک های متفاوت یادگیری آنان باشد، این سبک ها تعیین می کنند که در برخورد با یک موقعیت فرد چه مدت به چه چیز و به چه چیز میــزانی توجه کند. در واقـــع سبک های شناختی را می توان عامل بسیاری از تفاوت های فردی در کلاس درس دانست.

پژوهش های مختلـــفی در مورد اینکه دانشجویان و از چـه سبــک هایی به فراگیری مطالب می پردازند صورت گرفته است. یکی از پژوهشگرانی که در مورد سبک های شناختی نظریه مهمی ارائه داده است، کلب است (1996) است. نظریه ای که توسط کلب در مورد یادگیری ارائه شد توجه زیادی را به خود جلب کرده است. کلب در نظریه خود چهار وضعیت تجربه ،تجربه عینی (CE )، مشـــاهده تاملی (RO )، خلق مفاهیـم انتـزاعی (AC)، و تجــــربه فعال (AE) را مشــــخص می کند. ابعاد تجربه عینی/خلق مفاهیم انتزاعی و تجربه فعال/مشاهده تاملی دو قطب مخالف در مفاهیم روشهای یادگیری هستند. هر کدام از این وضعیت ها نوع ادراک اطلاعات توسط فرد را نشان می دهد و کلب چهار نوع از یادگیرندگان را بر طبق موقعیت شان نسبت به این دو بعد شناسایی کرد (فوجی[4]،1996) . کلب افراد را بر اساس این یادگیری تجربه ای به چهار گروه افراد همگرا ، واگرا ، انطباق یابنده و جذب کننده تقسیم می کند.

 

 

 

 

 

واحد علوم وتحقیقات تهران
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی (M.A)
گرایش تربیتی
عنوان:
بررسی میزان مهارت مدیریت زمان در نوجوانان و جوانان تهرانی و ارائه راهکارهای رسانه ای برای تقویت آن
استاد راهنما:
دکتر اسماعیل سعدی‌پور
 
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

چکیده                                                                                                                  1

فصل اول: چارچوب تحقیق                                                                                        2 

مقدمه                                                                                                                   3

بیان مسئله                                                                                                             5

اهمیت و ضرورت تحقیق                                                                                           10

اهداف تحقیق                                                                                                         12

سؤال‌های تحقیق                                                                                                      13

فرضیه‌های تحقیق                                                                                                    13

تعریف مفاهیم                                                                                                        14

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق                                                                           16

مقدمه                                                                                                                  17

ماهیت و مفهوم زمان                                                                                                 18

تاریخچه مختصر از زمان                                                                                            20

مفهوم مدیریت زمان                                                                                                 24

مبانی نظری مدیریت زمان                                                                                           24

مفهوم نوجوانی                                                                                                       40

نوجوانی و رشد آن در مکتب اسلام                                                                                40

نوجوانی و رشد آن در نظریه‌های معاصر                                                                          42

نظریه‌های رشد نوجوانی                                                                                             44

ویژگی‌های نوجوانی                                                                                                 60

جوانی                                                                                                                 63

جوانی و رشد آن در اسلام                                                                                          63

جوانی و رشد آن در نظریه‌های معاصر                                                                             64

شرایط زیستی ـ غریزی جوانی                                                                                     66

شرایط ذهنی جوانی                                                                                                  67

شرایط روانی جوانی                                                                                                 68

شرایط عاطفی و اخلاقی جوانی                                                                                    69

ویژگی‌های رشد جوانی                                                                                              72

رشد اجتماعی و اخلاقی                                                                                             75

ویژگی‌های تفکر دوره جوانی                                                                                       76

مفهوم روانشناختی مدیریت زمان                                                                                    80

اصول مدیریت زمان                                                                                                  84

دیدگاه‌های مدیریت زمان                                                                                            85

تکنیک‌های مدیریت زمان                                                                                            86

قوانین مرتبط با مدیریت زمان                                                                                       91

نسل‌های مدیریت زمان                                                                                               93

عوامل اصلی در عدم استفاده بهینه از زمان                                                                         95

عوامل اتلاف وقت                                                                                                    99

مبانی نظری رسانه                                                                                                     105

پیشینه تحقیق                                                                                                          114

تحقیقات انجام شده در داخل کشور پیرامون مدیریت زمان                                                       115

تحقیقات انجام شده در سایر کشورها پیرامون مدیریت زمان                                                     122

جمع بندی ادبیات و پیشینه تحقیق                                                                                130

فصل سوم: روش تحقیق                                                                                           137        

مقدمه                                                                                                                  138

روش تحقیق                                                                                                          139

جامعه آماری                                                                                                          140

نمونه و روش نمونه‌گیری                                                                                            140

حجم نمونه                                                                                                             142

ابزار اندازه‌گیری                                                                                                       142

نمره‌گذاری پرسشنامه مدیریت زمان                                                                                 143

روایی                                                                                                                  143

پایایی                                                                                                                  144

روش تجزیه و تحلیل داده‌ها                                                                                        144

روش اجرا                                                                                                          145

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها                                                                              147

مقدمه                                                                                                                  148

ویژگی پاسخگویان نوجوانان و جوانان                                                                            150

جنسیت                                                                                                               150

سن                                                                                                                    151

میزان تحصیلات                                                                                                        152

طبقه اقتصادی ـ اجتماعی                                                                                             153

وضعیت تماشای تلویزیون                                                                                            154

وضعیت زمان تماشای تلویزیون در شبانه‌روز                                                                       155

وضعیت زمان تماشای تلویزیون در طول هفته                                                                      156

بررسی چگونگی نقش صداوسیما در ترویج فرهنگ استفاده بهینه از زمان                                       158

بررسی عملکرد صداوسیما در آموزش مدیریت زمان                                                              159

بررسی مهمترین عامل اتلاف وقت در بین نوجوانان و جوانان                                                    160

بررسی شاخص هدفگذاری در مدیریت زمان                                                                       161

بررسی شاخص اولویت‌بندی در مدیریت زمان                                                                     162

بررسی شاخص برنامه‌ریزی در مدیریت زمان                                                                       163

بررسی نمره شاخص‌های مدیریت زمان                                                                             164

بررسی رابطه بین میزان تماشای تلویزیون و مدیریت زمان                                                       165

بررسی تفاوت میانگین نمره شاخص‌های مدیریت زمان در نوجوانان و جوانان                                  166

بررسی تفاوت میانگین نمره شاخص‌های مدیریت زمان به تفکیک جنس                                       169

بررسی تفاوت میانگین نمره شاخص‌های مدیریت زمان برحسب تحصیلات                                   171

بررسی تفاوت میانگین نمره شاخص‌های مدیریت زمان برحسب طبقه اقتصادی ـ اجتماعی                   174

فصل پنجم: بحث و بررسی نتایج                                                                                 176       

مقدمه                                                                                                                  177

خلاصه نتایج                                                                                                          178

بحث و نتیجه‌گیری                                                                                                   187

پیشنهادهای کاربردی صداوسیما                                                                                    190

محدودیت‌های تحقیق                                                                                                192

پیشنهادات                                                                                                             194

منابع ومآخذ                                                                                                            195

منابع فارسی                                                                                                          195

منابع انگلیسی                                                                                                         203

پیوست                                                                                                                  204

فهرست جداول 

جدول شماره 4-1 توزیع پاسخگویان برحسب جنس                                                                                              150

جدول شماره 4-2 توزیع پاسخگویان برحسب سن                                                                   151

جدول شماره 4-3 توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات                                                    152

جدول شماره 4-4 توزیع پاسخگویان برحسب طبقه اقتصادی ـ اجتماعی                                          153

جدول شماره 4-5 توزیع پاسخگویان برحسب تماشای تلویزیون به صورت منظم                                 154

جدول شماره 4-6 توزیع پاسخگویان برحسب زمان تماشای تلویزیون در شبانه‌روز                               155

جدول شماره 4-7توزیع پاسخگویان برحسب میزان تماشای برنامه‌های تلویزیون در طول هفته                  156

جدول شماره 4-8 توزیع پاسخگویان در مورد روش‌های ترویج فرهنگ استفاده بهینه از زمان                   158

جدول شماره 4-9 توزیع پاسخگویان درخصوص عملکرد صداوسیما در آموزش نحوه مدیریت زمان          159

جدول شماره 4-10 توزیع پاسخگویان درباره مهمترین عامل اتلاف وقت                                          160

جدول شماره 4-11 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص هدفگذاری                                               161

جدول شماره 4-12 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص اولویت‌بندی                                              162

جدول شماره 4-13 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص برنامه‌ریزی                                               163

جدول شماره 4-14 شاخص‌های مدیریت زمان به تفکیک تعداد سؤالات، دامنه نمرات و میانگین شاخص‌ها                    164

جدول شماره 4-15 میانگین شاخص ها در پاسخگویان                                                              164

جدول شماره 4-16 رابطه همبستگی بین میزان تماشای تلویزیون و مدیریت زمان                                165

جدول شماره 4-17 میانگین نمره شاخص‌های مدیریت زمان برحسب سن پاسخگویان                           166

جدول شماره 4-18 نتیجه آزمون تحلیل واریانس برای مقایسه میانگین نمره خرده مقیاس‌های                   168

مدیریت زمان برحسب سن پاسخگویان

جدول شماره 4-19 میانگین نمره پاسخگویان در خرده مقیاس‌های مدیریت زمان به تفکیک جنسیت           170

جدول شماره 4-20 میانگین نمره پاسخگویان در خرده مقیاس‌های مدیریت زمان به تفکیک تحصیلات        171

جدول شماره 4-21 نتیجه آزمون تحلیل واریانس برای مقایسه میانگین نمره خرده مقیاس‌های مدیریت        173

زمان برحسب تحصیلات پاسخگویان

جدول شماره 4-22 میانگین خرده مقیاس‌های مدیریت زمان با پایگاه اقتصادی ـ اجتماعی پاسخگویان          174

جدول شماره 4-23نتیجه آزمون تحلیل واریانس برای مقایسه میانگین نمره خرده مقیاس‌های مدیریت          175

زمان برحسب طبقه اقتصادی ـ اجتماعی پاسخگویان

نمودار 4-1 توزیع پاسخگویان برحسب جنسیت                                                                    150

نمودار 4-2 توزیع پاسخگویان برحسب سن                                                                           151

نمودار 4-3 توزیع پاسخگویان برحسب تحصیلات                                                                   152

نمودار 4-4 توزیع پاسخگویان برحسب طبقه اقتصادی ـ اجتماعی                                                  153

نمودار 4-5 توزیع پاسخگویان برحسب تماشای تلویزیون به صورت منظم                                         154

نمودار 4-6 توزیع پاسخگویان در خصوص زمان تماشای تلویزیون                                                 155

نمودار 4-7 توزیع پاسخگویان در خصوص میزان تماشای برنامه‌های تلویزیون در طول هفته                     157

نمودار 4-8 توزیع پاسخگویان در خصوص عملکرد صداوسیما در آموزش نحوه مدیریت زمان                 159

نمودار 4-9 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص هدفگذاری                                                         161

نمودار 4-10 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص اولویت‌بندی                                                     162

نمودار 4-11 توزیع پاسخگویان برحسب شاخص برنامه‌ریزی                                                       163

نمودار 4-12 میانگین نمره پاسخگویان در خرده مقیاس‌های مدیریت زمان بر حسب سن                       166

نمودار 4-13 میانگین نمره پاسخگویان در خرده مقیاس‌های مدیریت زمان به تفکیک جنسیت                   170

 

چکیده

 

 

 

 

دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته‌ی روانشناسی
گرایش تربیتی
عنوان:
پیش‏ بینی ترس از صمیمیت، براساس سبک‏های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در دانشجویان دختر و پسر
استاد راهنما:
دکتر فرهاد خرمایی
 
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

-1- کلیات .2

1-2- بیان مسئله.6

1-3- اهمیت وضرورت پژوهش8

1-4- اهداف پژوهش .9

1-5- سوالات پژوهش.10

1-6-تعریف مفهومی متغیرها10

 

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

2-1- مبانی نظری .13

2-1-1- صمیمیت .13

2-1-2- سبک های دلبستگی 21

2-1-3- سبک‏های پردازش هویت 29

2-2-تحقیقات پیشین .38

2-2-1- سبک‏های دلبستگی و صمیمیت .38

2-2-2- سبک‏های هویت و صمیمیت .40

2-2-3- تفاوت‏های جنسیتی و صمیمیت .43

2-3- فرضیه های پژوهش 45

 

فصل سوم: روش پژوهش

3-1- طرح پژوهش 46

3-2- جامعه آماری و شرکت کنندگان در پژوهش 46

3-3- تعریف عملیاتی متغیرها .47

3-4- ابزارهای پژوهش 48

3-4-1- پرسش­نامه ی ترس از صمیمیت.48

3-4-2-پرسش­نامه ی سبک های دلبستگی50

3-4-3-پرسش­نامه ی سبک‏های پردازش هویت .52

3-5- شیوه ی اجرا .56

3-6- شیوه ی تجزیه وتحلیل اطلاعات 56

 

فصل چهارم : یافته ها

4-1- یافته های توصیفی متغیرهای پژوهش58

4-2- یافته‏های مربوط به فرضیات پژوهش 59

4-2-1- بررسی رابطه متغیر‏های پژوهش.59

4-2-2- یافته‏های مربوط به پیش‏بینی ترس از صمیمیت توسط سبک‏های دلبستگی60

4-2-3- یافته‏های مربوط به پیش‏بینی ترس از صمیمیت توسط سبک‏های

پردازش هویت60

4-2-4- پیش بینی ترس از صمیمیت براساس سبک‏های دلبستگی و سبک های

پردازش هویت در دختران و پسران 61

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- بحث و بررسی یافته های تحقیق .65

5-1-1- یافته‏های مربوط به همبستگی بین متغیر‏های پژوهش65

5-1-1- پیش بینی ترس از صمیمت براساس سبک های دلبستگی66

5-1-2- پیش بینی ترس از صمیمیت براساس سبک‌های پردازش هویت70

5-1-3- پیش بینی ترس از صمیمیت براساس سبک‏های دلبستگی و سبک های پردازش           هویت در دختران و پسران.72

5-2- کاربردهای نظری و عملی 73

5-3- پیشنهادات پژوهش .74

5-4- محدودیت های پژوهش .74

 

فهرست منابع ومأخذ

منابع فارسی .76

منابع انگلیسی 80

 

پیوست ها

پیوست الف: پرسشنامه ترس از صمیمیت .90

پیوست ب: پرسشنامه سبک های دلبستگی .93

پیوست ج: پرسشنامه سبک های پردازش هویت .95

 

فهرست جدول‌ها

جدول 3-1- مشخصات دانشکده‏ها و شرکت کنندگان در پژوهش47

جدول 3-2- مربوط به زیر مقیاس های پرسشنامه دلبستگی51

جدول 3-3- نتایج تحلیل عوامل مقیاس دلبستگی52

جدول 3-4- سوالات مربوط به مولفه های سبک پردازش هویت 53

جدول 3-5- نتایج تحلیل عوامل مقیاس سبک‏های پردازش هویت.55

 

جدول 4-1- یافته­های توصیفی متغیرهای پژوهش.58

جدول 4-2- ماتریس همبستگی متغیرهای پژوهش59

جدول 4-3- پیش بینی ترس از صمیمیت، بر اساس سبک های دلبستگی.60

جدول 4-4- پیش بینی ترس از صمیمیت، بر اساس سبک های پردازش هویت.61

جدول 4-5- پیش بینی ترس از صمیمیت، بر اساس سبک های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در دختران62

جدول 4-6- پیش بینی ترس از صمیمیت، بر اساس سبک های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در پسران62

 

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی پیش‏بینی ترس از صمیمیت، براساس سبک‏های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در دانشجویان دختر و پسر صورت پذیرفت. شرکت کنندگان این پژوهش شامل 329 نفر (182 دختر و 147 پسر) از دانشجویان دانشگاه شیراز بودند که بر اساس روش نمونه گیری خوشه‏ای تصادفی نسبتی انتخاب شدند. به منظور بررسی متغیرهای پژوهش، هر یک از شرکت کنندگان، پرسش نامه های ترس از صمیمیت (اسکاتنر و ثلن ، 1991 )، سبک های دلبستگی (کولینز و رید، 1990) و سبک‏های پردازش هویت (وایت و همکاران ، 1998) را تکمیل نمودند. پایایی ابزارهای پژوهش به وسیله‏ی ضریب آلفای کرونباخ و روایی آنها به کمک همسانی درونی و تحلیل عاملی تعیین شد. نتایج حاکی از روایی و پایایی قابل قبول آزمون ها بود. نتایج پژوهش نشان داد که سبک دلبستگی 18 درصد واریانس ترس از صمیمیت را تبیین می‏کند و زیرمقیاس‏های نزدیک بودن (دلبستگی ایمن) و وابستگی (عکس دلبستگی اجتنابی) به طور منفی و معنادار ترس از صمیمت را پیش بینی می‏کند. سبک پردازش هویت نیز 6 درصد از واریانس ترس از صمیمیت را تبیین می‏کند و سبک سردرگم- اجتنابی به صورت مثبت و معنادار ترس از صمیمیت را پیش‏بینی می‏کند. در پایان نیز، به منظور پیش‏بینی ترس از صمیمیت بر اساس سبک‏های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در دختران و پسران دانشجو از رگرسیون چندگانه به شیوه همزمان استفاده گردید. نتایج نشان داد که در دختران زیرمقیاس نزدیک بودن و زیر مقیاس وابستگی ترس از صمیمت را به صورت منفی و معنادار پیش‏بینی کرده است. اما زیرمقیاس اضطرابی نتوانسته است به صورت معناداری ترس از صمیمیت را پیش بینی کند. علاوه براین، هیچکدام از سبک های پردازش هویت نیز نتوانسته اند به صورت معناداری ترس از صمیمیت را در دختران پیش بینی کنند. در پسران تنها زیرمقیاس‏ نزدیک بودن ترس از صمیمیت را به صورت منفی و معنادار پیش بینی می‏کند اما زیرمقیاس‏های وابستگی و اضطرابی و نیز سبک‏های پردازش هویت، نتوانسته اند به صورت معناداری ترس از صمیمیت را پیش بینی کنند.

مقدمه

از مظاهر زندگی اجتماعی انسان، وجود تعامل‏ها و ارتباطات میان افراد می‏باشد. ما بخش عمده‏ای از زندگی خود را در ارتباط با دیگران سپری می‏کنیم و یا در فکر آن به سر می‏‏بریم. چگونگی ارتباط ما با افرادی که با آن‏ها زندگی می‏کنیم و دوست‏شان داریم و همواره در تعامل مستمر و مداوم با آن‏ها به سر می‏بریم، بخش مهمی از توانایی روابط بین‏فردی ما را تشکیل می‏دهد. بدون شک یک بخش تعیین‏کننده در هر رابطه‏ای صمیمیت[1] است (باگاروزی[2]، 1997).

صمیمیت، به صورت الگوی رفتاری بسیار مهمی مفهوم‏ سازی شده که دارای جنبه‏های عاطفی- هیجانی و اجتماعی نیرومند است و بر پایه‏ی پذیرش (تجربه مثبت هم‏سویی و برابری)‏، رضایت‏خاطر (تجربه مثبت مشارکت) و عشق شکل می‏گیرد (تن‏هاتن[3]، 2007). روان شناسان، صمیمیت را توانایی برقراری ارتباط (بدون کنترل) با دیگری و بیان عواطف (بدون بازداری) تعریف می‏کنند و آن را حق مسلم و از حالات طبیعی انسان می‏دانند (بلوم[4]، 2006). بر اساس مدل ارتباطی رایز و شاور (1988)‏، صمیمیت فرآیندی است که در آن شخص اطلاعاتی را در میان می‏گذارد و شنونده به شیوه‏ای پاسخ می‏دهد که حس تایید و حمایت ایجاد می‏کند. در واقع توانایی بی‏پرده گویی در روابط نزدیک، این روابط را صمیمانه می‏سازد و فرد را قادر می‏سازد احساس درک‏شدگی، مورد تایید واقع شدن و از نظر هیجانی به دیگری نزدیک شدن را داشته باشد. اشترنبرگ[5] (1986، به نقل از برانون[6]، 2002) نیز، در مدل سه وجهی[7] خود از عشق، صمیمیت را احساس نزدیکی با دیگری می‏داند و معتقد است که مشارکت عادلانه در زندگی خانوادگی، صمیمیت را به دنبال خواهد داشت.

مطالعه رابطه صمیمانه به عنوان جنبه‏ای مهم از زندگی در بزرگسالی، دارای تاریخی طولانی می‏باشد، که تلاش برای طبقه‏بندی آن به زمان ارسطو[8] باز می‏گردد و امروز بخشی از دانش موجود در این زمینه، مشاهدات وی را تایید می‏کند اما مطالعه علمی درباره‏ی آن از دهه‏ی 1990 آغاز شده است (بارنز[9]، 1998).

ظرفیت ورود و نگهداشتن روابط صمیمی یک مولفه مهم سازگاری در بزرگسالان می‏باشد (فیلدمن، گوون و فیشر[10]، 1998). ناتوانی در تشکیل یا حفظ روابط صمیمانه اغلب به دلیل ترس از صمیمیت[11] رخ می دهد، یعنی ناتوانی در به اشتراک گذاشتن افکار و احساسات با شخصی که ارزش زیادی دارد (ثلن، واندروال، توماس و هارمن[12]، 2000). بنابراین ترس از صمیمیت با بهزیستی شخص در تضاد خواهد بود (فیلیپس، ویلمات، وال، پیترسون، باکلی و فیلیپس[13] ، 2013).