دانلود پایان نامه ارشد : بررسی رابطه رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود درخانواده

ارسال شده در 24 فروردین 1399 توسط مدیر سایت در بدون موضوع

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی رابطه رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود درخانواده

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

بخش علوم تربیتی

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی

گرایش فلسفه تعلیم و تربیت

موضوع:

بررسی رابطه رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود درخانواده و خودشکوفایی دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه

آموزش و پرورش ناحیه 2 شهرستان کرمان

استاد راهنما:

دکتر سیدحمیدرضا علوی

استاد مشاور:

دکتر عباس رحمتی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

چکیده
هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده و خود شکوفایی دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه ناحیه 2 شهرستان کرمان می‌باشد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بوده است. حجم نمونه در این پژوهش 309 نفر دانش‌آموز و والدین آنها بوده است و روش نمونه‌گیری به صورت طبقه‌بندی و تصادفی بوده است.
در این پژوهش از پرسشنامه رفتار دینی والدین و روابط عاطفی موجود در خانواده و خود شکوفایی دانش‌آموزان استفاده شد. پس از جمع‌آوری پرسشنامه تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS استفاده گردید.
در این پژوهش نتایج به دست آمده به صورت زیر می‌باشند:
29/1 درصد دانش‌آموزان دارای خود شکوفایی کم، 15/17 درصد متوسط و 55/81 درصد زیاد بوده است.
همچنین نتایج نشان داد 4/9 درصد روابط عاطفی موجود در خانواده نامطلوب و 3/55 درصد نسبتاً مطلوب و 3/35 درصد مطلوب بوده است.
و همچنین 27/2 درصد رفتار دینی والدین نامناسب و 13/29 درصد نسبتاً مناسب و 61/68 درصد مناسب بوده است.
– بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان همبستگی معنی‌دار مثبتی وجود دارد.
– بین رفتار دینی والدین با خود شکوفایی دانش‌آموزان همبستگی معنی‌داری وجود ندارد.
– بین روابط عاطفی موجود در خانواده با خود شکوفایی دانش‌آموزان همبستگی معنی‌دار مثبتی وجود دارد.
واژگان کلیدی: رفتار دینی والدین، روابط عاطفی موجود در خانواده ، خودشکوفایی دانش‌آموزان
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                              صفحه
فصل اول: کلیات طرح پژوهش
مقدمه 2
1-1- عنوان تحقیق. 3
1-2- بیان مسأله. 3
1-3- اهداف تحقیق. 6
1-4- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق. 6
1-5- سوالات تحقیق. 8
1-6- تعریف مفاهیم مطرح شده درسوالات تحقیق. 9
فصل دوم: پیشینه تحقیق
مقدمه 12
2-1- مبانی نظری 12
3-1-1- نهاد خانواده 12
2-1-2- وظیفه خانواده. 15
2-1-3- رمز تأکید اسلام بر تشکیل خانواده 19
2-1-4- هدف از تشکیل خانواده. 20
2-1-5- اهمیت خودسازی والدین 23
2-1-6- اهمیت فرزندان در زندگی والدین 25
2-1-7- زمان پی‌ریی شخصیت فرزندان 25
2-1-8- نقش الگوهای تربیتی در تربیت و رشد فرزندان. 27
2-1-9- نیاز عاطفی خانواده 31
2-1-10- عامل بقا و تداوم زندگی خانوادگی 34
2-1-11- توجه به جنبه عاطفی خانواده. 36
2-1-12- پرورش عاطفی فرزند. 38
2-1-13- محبت مهمترین عامل سلامت روح فرزند 39
2-1-14- آثار محبت به کودک 41
2-1-15- مفهوم دین 43
2-1-16- مفهوم تربیت. 46
2-1-17- مفهوم تربیت دینی. 51
2-1-18- ضرورت و اهمیت تربیت دینی 52
2-1-19- آغاز تربیت دبنی. 52
2-1-20- اهداف تربیت دینی 55
2-1-21- روش آموختن دین به فرزند 56
2-1-22- مراحل پذیرش دین در فرزند 62
2-1-23- ویژگیهای تربیت دینی. 64
2-1-24- تعریف خودشکوفایی 67
2-1-25- انتظار والدین از فرزندان. 69
2-1-26- سلسله مراتب نیازهای انسان. 70
2-1-27- ویژگیهای افراد خودشکوفا از نظر مازلو 71
2-1-28- ویژگیهای افراد خودشکوفا از نظر راجرز 79
2-1-29- نقایص افراد خودشکوفا 80
2-1-30- الگوی انسان سالم در اسلام 81
2-1-31- کارکرد خانواده بر عزت نفس فرزند. 83
2-2- مروری بر تحقیقات مشابه. 86
2-2-1- چکیده تحقیقات انجام شده در ایران 86
2-2-2- چکیده تحقیقات انجام شده در خارج ایران 88
جمع‌بندی و خلاصه 95
مدل سلسله مراتب. 96
مدل تحلیلی. 97
فصل سوم: روش پژوهش
مقدمه 99
3-1- روش تحقیق. 99
3-2- انواع متغیرها. 99
3-3- داده‌های مورد نیاز. 99
3-4- شیوه جمع‌آوری اطلاعات 100
3-5- جامعه آماری 100
3-6- حجم، نمونه. 10
3-7- روش نمونه‌گیری. 100
3-8- ابزار جمع‌آوری داده‌ها. 100
3-9- شیوه نمره‌گذاری متغیرها 101
3-10- روایی پرسشنامه‌ها 102
3-11- پایایی پرسشنامه‌ها. 102
3-12- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 103
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
مقدمه 105
4-1- عوامل فردی و آموزشی دانش‌آموزان. 106
4-1-1- جنس دانش‌آموزان 106
4-1-2- نوع مدرسه دانش‌آموزان در دبیرستانهای عادی و غیرانتفاعی. 107
4-1-3- پایه تحصیلی دانش‌آموزان 108
4-2- خودشکوفایی دانش‌آموزان. 109
4-3- روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان. 111
4-4- رفتار دینی والدین دانش‌آموزان. 111
4-5- رابطه بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان . 112
4-6- رابطه بین رفتاردینی والدین با خودشکوفایی دانش‌آموزان. 113
4-7- رابطه بین روابط عاطفی موجود در خانواده با خودشکوفایی دانش‌آموزان 115
4-8- رابطه بین عوامل شخصی و آموزشی (جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی) با روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان 116
4-9- رابطه بین عوامل شخصیو آموزشی با خودشکوفایی دانش‌آموزان. 118
4-10- رابطه بین رفتار دینی والدین و روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی 121
4-11- رابطه بین رفتار دینی والدین و خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان        123
4-12- رابطه بین روابط عاطفی موجود در خانواده و خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان 126
4-13- رابطه بین رفتار دینی والدین و روابط عاطفی موجود در خانواده با خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان. 128
فصل پنجم: نتیجه‌گیری، بحث و پیشنهاد
مقدمه 132
5-1- نتیجه‌گیری. 133
5-1-1- سوال اول: رابطه بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده . 133
5-1-2- سوال دوم: رابطه بین رفتار دینی والدین با خودشکوفایی دانش‌آموزان. 133
5-1-3- سوال سوم: رابطه بین روابط عاطفی موجود در خانواده با خودشکوفایی
دانش‌آموزان. 133
5-1-4- سوال چهارم: رابطه بین عوامل شخصی و آموزشی با روابط عاطفی موجود درخانواده دانش‌آموزان.      134
5-1-5- سوال پنجم: رابطه بین عوامل شخصی و آموزشی با خودشکوفایی دانش‌آموزان 134
5-1-6- سوال ششم: رابطه بین رفتار دینی والدین و روابط عاطفی موجود درخانواده دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان. 134
5-1-7- سوال هفتم: رابطه بین رفتار دینی والدین و خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان 135
5-1-8- سوال هشتم: رابطه بین روابط عاطفی موجود در خانواده و خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان. 135
5-1-9- سوال نهم: رابطه بین رفتار دینی والدین و روابط عاطفی موجود درخانواده با خودشکوفایی دانش‌آموزان با دخالت جنس، نوع مدرسه و پایه تحصیلی دانش‌آموزان 136
5-2- بحث و بررسی 137
5-3- پیشنهادها 141
5-4- محدودیتهای تحقیق. 142
منابع. 143
مقد مه :
خانواده یکی ازبنیادهای اصیل وبسیاردرخورستایش واحترام دردین مبین اسلام وبه تبع آن درجامعه ماست . خانواده اولین‌ وابتدایی ترین نهادی است که درجامعه ما شکل می گیرد ورشد می کند و جایگاه بسیارمقدسی است که هرکدام ازاجزا آن ازپدرومادروفرزندان جایگاهی خاص وحقوقی فردی وجمعی دارند که افراد آن طبیعتاً در ارتباط با هم به آن احترام گذاشته ورعایت می کنند. خانواده درپی ریزی سعادت فرزندان سهم بزرگ ومسئولیتی عظیم دارد وبه ویژه آنکه بخش اعظم پرورش جسم و روان پایه گذاری حیات اجتماعی و فرهنگی طفل مربوط به این دوره ( سالهای ابتدایی تولد) است. دامان خانواده را محیطی مقدس دانسته اند که درآن خوشبختی پدید می آید. وپدران ومادران پاک دل وبا ایمان درطول تاریخ توانسته اند نسلهای ارزنده وشایسته ای بپرورانند وبه جامعه تحویل دهند. خانواده ازدیدی یک موسسه حقوقی است که افراد آن درسایه پیوند خونی وزناشویی با هم ارتباط می یابند. زندگیشان براساس تفاهم وهمزیستی وصلح وتعاون است. عامل والدین می توانند مهمترین عامل وعلت پایه گذاری وضع اصلی طفل باشد واو را به پاکی وناپاکی سوق می دهد
(قائمی ،1370: 253)
تأثیرخانه وخانواده درفرد نامحدود است ومی توان گفت که پایه های تربیتی فرد درخانه نهاده شده است چون محیط خانه به اقتضایی که ایجاد استقرارروانی در کودک می نماید و با وسایلی که نیازمندیهای روانی او را تأمین می کند وفرصتی که برای ارضاء تمایلات وغرایزکودک فراهم می‌سازد، همگی آنها درطرز رشد او موثراست. چنانکه خانه صحت اخلاقی کودک را بنیان گذاری میکند زیرا او ارزشهای اخلاقی ، علاقه به راستی ودرستی وتنفرازدروغ ونادرستی ومیل به تعاون وهمکاری و علاقه به همنوع و بالاخره دوست داشتن فضایل ومبارزه با رذایل وامثال آنها را ازمحیط خانه فرا می گیرد. ( حجتی ، 1358: 38)
همانطور که بیان شد درخانواده روابط وتعاملات زیادی وجود دارد اما روابط عاطفی ونقشی که روی                     والدین وخصوصاً فرزندان می گذارد حائز اهمیت است عواطف واحساسات چه مثبت وچه منفی از زمان قبل ازتولد، کودک را متأثرمی کند این انسان آگاه کوچگ نیازش را به محبت وعاطفه را درابتدا به صورت یک لبخند یا گریه وکم کم با حروف وکلمات بیان می کند وهمانطورکه مراحل بعدی رشد را طی می‌کند محبتی که در کودکی توسط خانواده گرفته و تأثیراتی که از عواطف موجود در پیرامونش بوده و اخذ کرده به صورت رفتارکلامی وغیرکلامی بروز می دهد. انواع هیجانهای مثبت مثل احساس رضایت شاد بودن، موفقیتهای درسی واخلاقی ، خلاقیت، مهارت حل مسأله و. و یا هیجانهای منفی مانند عدم کنترل خشم، حسادت ، تنفرو. همه ناشی ازرفتارواحساساتی بوده که والدین به صورتهای گوناگون به کودک خود واین امانت الهی آموزش داده اند.
1-1- عنوان تحقیق :
بررسی رابطه رفتاردینی والدین با روابط عاطفی موجود درخانواده وخود شکوفایی دانش آموزان دبیرستانهای دخترانه وپسرانه ناحیه 2 شهرستان کرمان .
1-2- بیان مسأله :
تربیت خانوادگی عاملی برای تعدیل انسان، وسیله ای برای ارضای عواطف وموجبی برای جلوگیری از پدید آمدن نابسامانیهاست. کودکان الگوازوالدین خود می‌گیرند.وبه رشد ونمو خویش ادامه می دهند. همچنین خانواده منتقل کننده فرهنگ خاص به کودکان است.فرهنگی که در آن صفا و صمیمیت، صداقت ومحبت است واین امردراماکن دیگربدست نمی آید.کودکان پرورشگاهی ممکن است در سایه اعمال نظرها درمواردی به درجاتی وسیع رسیده باشند. ولی هیچکدام از آنها نتوانسته اند به مانند اکثریت آنهایی که در خانواده تربیت یافته اند ادامه زندگی دهند. معنویت واخلاق درخانه کار سازندگی را درکودکان   نافذ می سازد. ( قائمی ، 1370: 254)
ازمسائل مهمی که در تربیت اولیه دارای نقش و اهمیتی فوق العاده است مسأله الگوهای خانوادگی است .
کودک از همان روز های اولیه تولد همه حرکات، رفتاروعملکردهای ما را می بیند وبه تدریج آنها را                             فرا گرفته وتحت تأثیرش قرارمی گیرد. چه بسیارند عاداتی که درسایه تجربه وعمل ازروزگاران اولیه حیات برای   آن کودک حاصل شده و تا پایان عمر برای انسان می ماند.
والدین نخستین الگوی کودکانند، شجاعت یا ترس ، درستکاری یا خیانت ، صداقت یا دروغ ، خود نگهداری یا خود باختگی را به فرزندان منتقل می‌کنند. والدین می‌توانند سرمشقهای خوب ویا ناشایسته ای برای فرزندان باشند. وبراین اساس افرادی خوشبخت ویابدبخت ، با واکنشهای عادی ویا غیرعادی پدید آورند. (همان :149)
از مسائل مهمی که در تربیت مطرح است مسأله سازندگی عاطفی است امرعاطفه در افراد کمتر از دیگر امور و ابعاد نیست، نیازبه جامعه واجتماعی بودن ایجاب می‌کند که در آن قانون حکومت کند وازاین دید چرخ حیات بگردد واجتماع به پیش رود. اما عاطفه همانند روغنی است که درلای چرخها ودربین پیچ و مهره‌ها ریخته می‌شود وموجبات عدم فرسایش و خرابی و عدم‌سروصدا وفریادهای جانخراش را                             فراهم می سازد. اینکه درتربیت توجه به تغذیه طفل از شیر مادر می‌شده یک بعدش این است که طفل                         به هنگام تغذیه، از رشد عاطفی برخوردار شود آنها که تمایلاتی مربوط به محبت‌شان ارضاء نمی شود افرادی خواهند شد خیانتکارولجوج ،سخت دل وخشن که حتی ممکن است در مواردی شرافت و حیثیت انسانی خود را نیز نادیده گیرند به هنگامی که والدین به خصوص مادران فرزندان خود را می بوسند و می بویند به حقیقت موجی ازنشاط وشادی از اعماق روحشان برخاسته و کودک را سیراب می سازد و مراتب نشاط ورضایتمندی آنا ن را فراهم می آورد.( همان : 250)
همانطورکه بیان شد پدرومادرالگویی تمام برای فرزندان خود درمحیط خانواده می باشند وتربیت                        والدین واثرپذیری کودک ازرفتاروگفتاروالدین نه ازهنگام تولد که قبل ازآن شروع وشخصیت کودک شکل می گیرد. با نگاهی حتی سطحی به خانواده معتقد ومقید به دین ومذهب که به دنبال آن روابط متقابل از جمله روابط عاطفی درخورستایشی دارند ملاحظه می گردد که فرزندان اینگونه خانواده ها چنان تربیت عمیق و خوبی دارند که کمترتحت تأثیرعوامل بیرون ازخانه قرارمی گیرند و موفقیت بیشتری نسبت به افراد دیگردارند. برخوردی که والدین با هم دارند اگرهمراه با مهروعطوفت و صمیمیت باشد باعث آرامش و شادی کودک می گردد وکودکی که دراین محیط زیبا وآرام رشد کند انسانی سالم وخود شکوفا است.
دردامن والدین تربیت شده انسانهایی رشد می‌کنند که دردنیایی از خود آگاهی زندگی می کنند                         مرتباً خود زبیایشان را باورمی کنند و در نتیجه درخود شخصیت می سازند وهرلحظه خوداحساس شایستگی می کنند. ( آزمندیان ،1384: 135)
مسائل ومشکلات درزندگی ما انسانها واقعیت هایی هستند که ما را از مواجهه با آنها گریزی نیست . باید با مسائل زندگی مواجه شد وآنها را مقتدرانه حل کرد وازلحظه های زندگی خود لذت برد به گونه‌ای که مسائل نتوانند آسیبی به روح وروان انسان بگذارند وفرد علیرغم تمامی این واقعیتهای زندگی بتواند در دنیایی ازشوروهیجان ونشاط وآرامش وروحیه بسیارعالی، زیبا زندگی کند وازلحظه لحظه های زندگی خود لذت برد. ( همان : 203)
واین میسرنمی شود مگراینکه انسان درمحیط خانه الگوهایی داشته باشد با رفتاروگفتارهایی شایسته و                     روابط عاطفی نیکوکودکان به مرورزمان خیلی ازمفاهیم ورفتارها را ازپدرومادرمی آموزند تأثیر رفتار                    بیش از گفتار است و در بیشتر مواقع فرزندان همان می شوند که پدر و مادرشان هستند نه آنکه پدر و مادرشان می‌خواهند بشوند واین نکته تکرارمکررات است که والدین قبل از تربیت فرزند باید اقدام به تربیت خود کنند آیا صحیح است که کودک به حدی از رشد و تکامل رسید از او انتظار تمام موفقیتهایی که همه کـودکـان اطـراف (دوستـان- اقـوام و.) دارند داشـت و یا   به همه آروزها و آمال و موفـقـیتـهایـی که از خود انتظار داشته و نرسیده (به دلایل مختلف ازجمله نداشتن استعداد و توانایی ویا کاهلی وسهل انگاری و.) ازفرزندمان خواسته شده که به آنها برسد و پدر و مادر را سربلند بکند در بین دوستان وفامیل و.؟ وآیا این ممکن است و عاقلانه که فرزندانمان نقاط ضعف و محرومیتهای والدین را بپوشانند ؟ نیرومندترین عاملی که می‌تواند هرگو نه اضطراب و نا بسامانی درون انسان را به آرامش و اطمینان مبدل سازد، مناجات با خداوند و ذکر پروردگار است «الَّذین آمَنوا وَتطمِئنُ قَلوبُهُم بِذکِرالله اَلاّ بِذکِرالله تطمَئِنُ القُلوبِ» (رعد:28).
والدین در تربیت فرزندان و همه آن مولفه هایی که انتظار دارند از فرزندانشان سربزند ابتدا باید خود واجد آنها باشند. در عصر حاضر و زندگی امروز مهم‌ترین تشویش و اضطرابی که برخی از والدین درگیر آن هستند رفتار دینی است، که پدر و مادر علاقمندند وتعهد دارند فرزندانشان مقید به آن باشند واین بروز رفتار دینی به سختی ازکودکانی سر می‌زند که والدینشان نسبت به مسائل دینی تقیدی ندارند تحقیقات علمی نشان میدهد که نوجوانان با پشت سرنهادن دوران کودکی در همه آنچه که ازقبل وباخوش بینی کامل از خانواده آموخته اند دستخوش شک وتردید می شود آنها با دست یافتن به رشد فکری، قدرت تفکر در مسائل، موضوعات اساسی زندگی خود را پیدا می کنند وبرای رسیدن به این نظام فکری وعقیدتی که بتواند پاسخگوی نیازهای فکری وعاطفی آنها باشد، و از سوی دیگر در دوران بلوغ همزمان با بیدار شدن سایرغریزه ها ونیازهای روانی، وجدان دینی واخلاقی نیزدردرون نوجوان بیداروفعال می شود. او را به تفکردرباره معنویات وحقایق دینی وا می دارد. دراین سنین نوجوان با کنجکاوی وخواست درونی به دنبال دست یافتن به هویت عقیدتی است به نحوی که بتواند درپرتوآن به « فلسفه زندگی » روشنی دست یابد و خانواده نباید   فرزندان خود را در حل و فصل مسائل فکری و یافتن پاسخ به پرسشهای اساسی تنها بگذارند بلکه باید به روش منطقی او را درحل مسائل خود یاری رساند. درهرحال، شرایط خاصی که نوجوان درآن قراردارد اقتضاء می کند که به تربیت اعتقادی دینی او اهمیتی بیشترداده شود تا او بتواند از بلاتکلیفی ، ابهام وسردرگمی دوران نوجوانی نجات یافته فلسفه روشنی برای زندگی خود پیدا کند .دین به عنوان نظامی همه جانبه فلسفه‌ای روشن برای زندگی ارائه می کند که درآن می توان پاسخ همه سئوالهای اساسی را یافت و به جهت‌گیری مشخص در ارتباط با نیازهای فکری و عاطفی که دردوره نوجوانی ازعمق وگستردگی بی نظیری برخوردارند رسید.
علاوه براین دست یافتن به ایمان دینی، نوجوان را دررسیدن به آرامش روانی که ازنیازها وضرورتهای مهم این دوران است کمک می کند واضطرابهای او را فرومی نشاند این آرامش به چند دلیل به وجود می آید: اول آنکه جوان ازحالت بلاتکلیفی وسردرگمی خارج شده خط سیرفکری وعلمی روشنی می‌یابد. دوم اینکه اعتقاد به خدا افق دید او را ازسطح این دنیای مادی فراترمی برد، بنابراین ناکامی در زمینه‌های مادی ودست یافتن به همه خواسته‌های خود ویا وجود کمبودهای احتمالی او را ازپا درنمی آورد وگرفتاریأس وناآرامی نمی کند. سوم اینکه نیازانسان به توجه به خدا وداشتن ارتباط قلبی با اونیازی فطری است که اگر برآورده نشود، انسان را با ناآرامی پنهان وآشکارروبه رومی سازد. (سادات ، 1372: 126-123).
یکی از بهترین هدایای که والدین می توانند تقدیم فرزندان خود بکنند کمک به فرزند درجهت خودشکوفایی است خود شکوفایی مولفه های زیادی دارد به طورمختصر خود شکوفایی یعنی رسیدن به لذت وشادی در زندگی، رسیدن به آرامش و امنیت داشتن احساس رضایت از عملکرد خود و شکوفا کردن تواناییهای خود .انسان کاملترین موجود در جهان هستی است آمده که خلیفه الله باشد و به عبارتی هدف از خلقت متجلی شدن به اسماء الهی است واین محقق نمی شود مگراینکه ظرفیتهای خود را به بالاترین حد وجود برساند ویکی ازچیزهایی که انسان را درمسیرکمال وخود شکوفایی می رساند وراه را مقداری بر او آسان می سازد روابط بین فردی می باشند دیگران به انسان کمک می کنند تجارب و طرز فکرهای جدیدی بیابد ، افق دید در مورد خود وارزشها ، روابط و. گسترش یابد و در نتیجه به رشد وکمال بیشتری خواهد یافت، خودشکوفایی هدفی عالی است .که اگرانسان در مسیرآن قرار بگیرد هدفهای متوسط پایین را هم ناخواسته به دست می‌آورد «چون صد آمد نود هم پیش ماست» تمام روابط و رفتارهای والدین باید به خود شکوفایی فرزند منجرشود که در این امانت الهی خیانت نشود بنابراین توجه به موارد مذکور،این تحقیق درپی پاسخگویی به این سئوال اساسی است که آیا بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفـی موجود درخانواده و خود شکوفایی دانش آموزرابطه وجود ندارد یا خیر.
1-3- هدفهای تحقیق :
هدف کلی:
– تعیین رابطه بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده و خودشکوفایی دانش‌آموزان
اهداف جزئی:
– تعیین وضعیت خودشکوفایی دانش‌آموزان
– تعیین وضعیت روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان
– تعیین وضعیت رفتار دینی والدین دانش‌آموزان
– تعیین رابطه بین رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود در خانواده دانش‌آموزان
– تعیین رابطه بین رفتار دینی والدین با خودشکوفایی دانش‌آموزان
– تعیین رابطه بین روابط عاطفی موجود در خانواده با خودشکوفایی دانش‌آموزان

نظر دهید »

دانلود پایان نامه ارشد : تاثیر راهبردهای مقابله با موقعیت های استرس زا

ارسال شده در 24 فروردین 1399 توسط مدیر سایت در بدون موضوع

دانلود پایان نامه ارشد : تاثیر راهبردهای مقابله با موقعیت های استرس زا

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

بخش روانشناسی

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی گرایش عمومی

تاثیر راهبردهای مقابله با موقعیت های استرس زا (CSSS) بر اخنلال اضطراب فراگیر (GAD) در دانشجویان دختر دانشگاه شهید باهنر کرمان

استاد راهنما:

دکتر عباس رحمتی

استاد(استادان) مشاور:

دکتر مسعود باقری

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

چکیده
پیچیدگی زندگی در دنیای امروز به حدی است که مواجهه با انواع استرس و تنیدگی را اجتناب ناپذیر    می سازد و تا زمانی که انسان ها ناگزیر به رویارویی با تنیدگی های مختلف هستند، آسیب پذیر بوده و سازگاری آنها با محیط در معرض خطر است. بنابراین کسب مهارت های مقابله موثر با استرس ها برای حفظ سلامت جسمی و روانی و بهزیستی انسان ها از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف کلی این پژوهش عبارت بوده است از بررسی تاثیر راهبردهای مقابله با استرس (CSSS) بر اختلال اضطراب فراگیر (GAD). فرضیه اصلی عبارت بوده از اینکه راهبردهای مقابله با استرس بر اختلال اضطراب فراگیر دانشجویان دختر تاثیر دارند. روش استفاده شده در این پژوهش نیز روش توصیفی از نوع علی-مقایسه ای بوده است. همچنین جامعه در این پژوهش عبارت بوده از کلیه دانشجویان دختر دانشگاه شهید باهنر کرمان که شامل 9720 دانشجوی دختر        می باشد. این پژوهش بر روی یک نمونه 384 نفری از دانشجویان دختر این دانشگاه انجام شده که به روش نمونه گیری خوشه ای برگزیده شده اند. به این منظور ابتدا از میان دانشکده های دانشگاه شهید باهنرکرمان چهار دانشکده شامل دانشکده ادبیات، فنی، ریاضی و دامپزشکی و سپس از میان بخش های موجود در این دانشکده ها تعدادی بخش و در نهایت تعدادی کلاس و 384 نفر دانشجو به طور تصادفی انتخاب شده و مورد آزمون قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده این پژوهش نیز عبارت بوده اند از پرسشنامه راهبردهای مقابله با استرس اندلر و پارکر (CISS) و پرسشنامه اضطراب بک (BAI).
برای تحلیل نتایج، شاخص های آمار توصیفی از جمله جدول ها و نمودارها و شاخص های آمار استنباطی شامل آزمون آماری کروسکال والیس و تحلیل واریانس یکطرفه مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور بررسی فرضیه های پژوهش از آزمون کروسکال والیس استفاده شد که یافته های حاصل از این آزمون نشان داد راهبرد مقابله ای مساله مدار و هیجان مدار بر اختلال اضطراب فراگیر در دختران دانشجو تاثیر دارند در حالی که تاثیر راهبرد مقابله اجتنابی بر اختلال اضطراب فراگیر از نظر آماری معنادار نبود. به منظور پاسخ به این پرسش که آیا میزان ابتلا به اختلال اضطراب فراگیر در دانشجویان دانشکده های ادبیات، فنی، ریاضی و دامپزشکی تفاوت داشته است یا خیر، از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شد و نتایج به دست آمده از این آزمون نشان داد که شیوع اختلال اضطراب فراگیر در چهار دانشکده مذکور تفاوت معناداری نداشته است.
کلید واژه ها: اختلال اضطراب فراگیر، راهبردهای مقابله با استرس
فهرست مطالب شماره صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1. مقدمه                                                                                                              1
1-2. موضوع                                                                                                           2
1-3. بیان مساله                                                                                                        2
1-4. اهمیت و ضرورت                                                                                            5
1-5. هدف های پژوهش                                                                                           7
1-5-1. هدف کلی                                                                                            7
1-5-2. اهداف جزئی                                                                                         7
1-6. فرضیه های پژوهش                                                                                          7
1-6-1. فرضیه اصلی                                                                                          7
1-6-2. فرضیه های فرعی                                                                                               7
1-7. سوال های پژوهش                                                                                           7
1-8. تعریف اصطلاحات و مفاهیم                                                                             8
1-8-1. تعریف مفهومی واژه ها                                                                           8
1-8-2. تعریف عملیاتی واژه ها                                                                           11
فهرست مطالب شماره صفحه
فصل دوم: پیشینه پژوهش
2-1. مقدمه                                                                                                              12
2-2. مبانی نظری                                                                                                     13
2-2-1. پیشینه نظری در حوزه راهبردهای مقابله با استرس                                       13
2-2-1-1. نظریه های ارزیابی و انتساب                                                         14
2-2-1-1-1. نظریه آرنولد درباره ارزیابی                                                 14
2-2-1-1-2. نظریه لازاروس درباره ارزیابی                                             15
2-2-1-1-3. نظریه انگیزشی محافظت از خود                                           16
2-2-1-1-4. نظریه وینر درباره انتساب                                                     16
2-2-1-2. نظریه های مقابله                                                                          17
2-2-1-2-1. نظریه لازاروس درباره راهبردهای مقابله                                17
2-2-1-2-2. سایر دیدگاه ها درباره راهبردهای مقابله                                19
2-2-1-3. نظریه میشن بام در زمینه آموزش ایمن سازی مقابل استرس                 21
2-2-2. پیشینه نظری در حوزه اضطراب و اختلالات اضطرابی 22
2-2-2-1. نظریه فروید درباره اضطراب                                                         22
2-2-2-2. سایر دیدگاه ها درباره اضطراب و اختلال اضطراب فراگیر                23
فهرست مطالب                                                                                         شماره صفحه
2-3. مبانی پژوهشی                                                                                                 26
2-3-1. پژوهش های داخلی                                                                                26
      2-3-2. پژوهش های خارجی                                                                              33
2-4. مدل تحلیلی پژوهش                                                                                         44
فصل سوم: روش پژوهش
3-1. مقدمه                                                                                                              45
3-2. متغیرهای پژوهش                                                                                             46
3-2-1. متغیر مستقل                                                                                           46
3-2-2. متغیر وابسته                                                                                            46
3-2-3. متغیرهای کنترل                                                                                     46
3-3. جامعه، نمونه و روش نمونه گیری 46
3-3-1.جامعه                                                                                                    46
3-3-2. نمونه                                                                                                    46
3-3-3. روش پژوهش                                                                                        46
3-3-4. روش نمونه گیری                                                                                   46
3-4. ابزار اندازه گیری                                                                                              47
3-4-1. پرسشنامه راهبردهای مقابله ای اندلر و پارکر(CISS)                                               47
3-4-2. پرسشنامه اضطراب بک (BAI)                                                                 47
فهرست مطالب                                                                                         شماره صفحه
3-5. شیوه نمره گذاری                                                                                             48
3-5-1.شیوه نمره گذاری پرسشنامه راهبردهای مقابله ای اندلر و پارکر(CISS)                      48
3-5-2. شیوه نمره گذاری پرسشنامه اضطراب بک (BAI)                                       48
3-6. شیوه اجرای پژوهش                                                                                         49
3-7. شیوه تحلیل داده ها                                                                                           49
فصل چهارم: یافته های پژوهش
4-1. مقدمه                                                                                                              51
4-2. ارائه یافته ها                                                                                                     52
فصل پنجم: نتیجه گیری، بحث و پیشنهاد
5-1. مقدمه                                                                                                              70
5-2. نتیجه گیری                                                                                                      71
5-3. بحث                                                                                                               72
5-4. پیشنهادهای پژوهش                                                                                          75
5-5. محدودیت های پژوهش                                                                                     77
فهرست منابع
منابع فارسی                                                                                                                 78
منابع لاتین                                                                                                                   80
مقدمه
یکی از جدی ترین مسائل بشر از گذشته تا کنون استرس یا فشار روانی^[1] بوده است. پیچیدگی زندگی در دنیای امروز به حدی است که مواجهه با انواع استرس و تنیدگی را اجتناب ناپذیر می سازد و مادامی که انسانها ناگزیر به رویارویی با تنیدگی های مختلف هستند، آسیب پذیر بوده و سازگاری آنها با محیط در معرض خطر است. بنابراین کسب مهارت هایی جهت مقابله موثر با استرس ها برای حفظ سلامت جسمی و روانی و بهزیستی انسان از اهمیت خاصی برخوردار است.
رویدادهای پیش بینی ناپذیر و غیر قابل کنترل بیشتر از رویدادهایی که فرد کنترل بیشتری بر آن دارد، سبب استرس می شوند. واکنش انسان ها به استرس متفاوت است به طوری که میزان تحمل فشار در عده ای بسیار بالا و در بعضی پایین است. این تحمل از عوامل متعددی تاثیر پذیر است از جمله عوامل ژنتیکی، تجربیات گذشته فرد، ویژگی های شخصیتی، شرطی شدن های قبلی فرد و تجربیات فرد در محیط خانواده. افراد پرورش یافته در محیط های خانوادگی که تنش در آنها سال ها ادامه یافته معمولا در برابر فشارها واکنش های قوی تری نشان می دهند (رایس^[2]، ترجمه فروغان،1387).
یکی ازآثارمواجهه مداوم با استرس، اضطراب^[3] است؛ چراکه اضطراب پاسخی ضروری به استرس است و فرد را به هنگام مواجهه با خطر برای کنش و واکنش آماده می سازد. در حقیقت اضطراب بخش جدایی ناپذیر زندگی انسان ها است و میزان طبیعی آن حتی لازم به نظرمی رسد، زیرا می تواند پاسخی بهنجار و انطباقی تلقی شود که موجب حفظ حیات می گردد. اضطراب موجب می شود برای پیشگیری از خطرات و تهدیدها و یا برای کاهش عواقب آنها دست به کاری بزنیم (فلدمن^[4] ،2002، به نقل از کاپلان و سادوک^[5]، ترجمه رضاعی، 1387).
در عین حال تداوم اضطراب می تواند اختلالات اضطرابی را موجب گردد. اختلالات اضطرابی پدیده ای رایج، شناخته شده و فراگیر در کل جمعیت و یکی از شایع ترین اختلالات روانپزشکی هستند که اغلب مزمن شده و نسبت به درمان مقاومت می کنند (کاپلان و سادوک، ترجمه رضاعی، 1387). لذا اختلالات اضطرابی از حیث آثار و تبعاتی که به دنبال دارند، می توانند از زمینه های مطالعاتی حوزه بهداشت روان باشند.
همه ما در مواقعی احساس اضطراب کرده ایم، شاید نگران بودیم که اتفاق ناخوشایندی بیافتد اما علایم افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر چنان است که زندگی عادی شان را مختل می کند. این مشکلات ممکن است شامل بی قراری، کسالت و خستگی ، مشکل تمرکز، تحریک پذیری، تنش عضلانی و یا بی خوابی باشد. به علاوه، این افراد نگران مسائل مختلفی هستند، مثل سلامتی، مشکلات مالی، طرد شدن و عملکرد ضعیف در هرکاری و برایشان سخت است که نگرانی شان را کنترل کنند. بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال احساس    می کنند که نگرانی شان ”خارج از کنترل“ است (لیهی و هولاند،2000، ترجمه شهرزاد طالبی).
1-2. موضوع
تاثیر راهبردهای مقابله با موقعیت های استرس زا (CSSS)^[6] بر اختلال اضطراب فراگیر (GAD)^[7] در دانشجویان دختر دانشگاه شهید باهنر کرمان.
1-3. بیان مساله
پیچیدگی زندگی در قرن اخیر و رشد و پیشرفت در عرصه های مختلف زندگی باعث شده انسان به طور مداوم در معرض استرس های متعدد و اختلالات ناشی از آن قرار گیرد. بر اساس تئوری های روانشناختی، راهبردهای مقابله با استرس نقش اساسی در سلامت روان افراد داشته و مفهوم استرس به تنهایی در توضیح و پیش بینی وضعیت افراد، بدون در نظرگرفتن مهارت های مقابله ای آنها ارزش محدودی دارد و به بیان دیگر، هر چه منابع افراد برای مقابله بهتر باشد؛ کمتر احتمال دارد گرفتار موقعیت هایی شوند که در آنها آسیب پذیرند (جفن^[8] و همکاران،2006؛ ولرات و ترگسن^[9] ،2000؛ بهروزیان و نعمت پور،1386).
در هر موقعیت فشار زا، راه های مختلفی برای کنار آمدن وجود دارد. روش های مورد استفاده افراد برای مواجهه با این موقعیت ها هم می تواند از ثبات برخوردار باشد وهم می تواند تغییر پذیر باشد. اگرچه استفاده از بعضی روش های کنار آمدن ظاهرا تحت تاثیر عوامل شخصیتی قرار دارند، استفاده از بسیاری از روش های کنار آمدن تحت تاثیر زمینه و بافت آن موقعیت قرار دارد. هر چه فشار روانی و تلاش برای کنارآمدن با آن بیشتر باشد، احتمال بروز نشانگان جسمی و روانشناختی بیشتر است و هر چه احساس تسلط فرد بر موقعیت بیشتر باشد، بهداشت جسمی و روانی وی بالاتر است. گرچه ارزش هر یک از اشکال کنار آمدن، بستگی به بافتی دارد که در آن مورد استفاده قرار می گیرند، معمولا روش حل مساله شکل مناسب تری برای کنار آمدن است تا روش فرار-اجتناب ( پروین و جان^[10]، ترجمه جوادی و کدیور، 1382).
انتخاب راه های مقابله مناسب در برابر فشارهای روانی، از تاثیر تنیدگی بر سلامت روان کاسته و به سازگاری روانی منجر می شود (پااول هان^[11]،1994،به نقل از قریشی راد،1389). به طور کلی طبیعت چند بعدی و نقش دائما در حال تغییر مقابله، برداشت های متفاوت از آن را ایجاب می کند به نحوی که گاه به عنوان منبع شخصیتی و گاه به عنوان پاسخ در نظر گرفته می شود. به نظر برخی تنیدگی در تعامل فرد و محیط قراردارد و نه در رویداد یا در درون فرد و راه های مقابله ای در مواردی به کار برده می شود که پاسخ های عادی ناکافی باشند (وایت^[12]، 1992؛ جکسن و بسما^[13]،1990؛ لازاروس^[14]، 1988؛ فلکمن^[15] و لازاروس، 1988؛ به نقل از       قریشی راد،1389).
پژوهش ها نشان داده است که تفسیر و برآورد هر فرد از رویدادهای زندگی اش اهمیتی بیش از خود آن رویدادها دارد (کاپلان و سادوک، 2000، به نقل از شاهمیری و قریشی زاده، 1385). کار شناختی به منظور تغییر پاسخ درونی فرد یکی از راهبردهای مقابله ای با رویدادهای تنیدگی زا است چراکه رویدادها به تنهایی میزان استرس را تعیین نمی کنند بلکه آنچه افراد در تکاپوی انجام آن هستند، آنچه به خود می گویند،گرایش ذهنی، انتظارات و نحوه ارزیابی آنها از موقعیت در میزان فشاری که تجربه می کنند تاثیرگذارند ( رایس، ترجمه فروغان،1387).
همانطور که قبلا اشاره شد یکی از آثار مواجهه مداوم با فشارها و تنیدگی ها، اضطراب و اختلالات اضطرابی هستند. اضطراب به عنوان بخشی از زندگی هر انسان، در همه افراد وجود دارد و در حد اعتدال آمیز، به عنوان پاسخی سازش یافته تلقی می شود. حتی می توان گفت اضطراب به منزله بخشی از زندگی، یکی از مولفه های ساختار شخصیت هر فرد را تشکیل می دهد. به این دلیل است که بعضی از اضطراب های دوران کودکی و نوجوانی را می توان بهنجار دانست و تاثیر مثبت آن را در فرایند تحول پذیرفت، چراکه فرصت را برای افراد فراهم می آورد تا مکانیزم های سازشی خود را در جهت مواجهه با منابع تنیدگی زا^[16] و اضطراب انگیز گسترش دهند (دادستان، 1384).

نظر دهید »

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی رابطه سبک مدیریت کلاس با یادگیری خودتنظیمی

ارسال شده در 24 فروردین 1399 توسط مدیر سایت در بدون موضوع

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی رابطه سبک مدیریت کلاس با یادگیری خودتنظیمی

دانشگاه شهید باهنر کرمان

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

بخش علوم تربیتی

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی
گرایش تحقیقات آموزشی

بررسی رابطه سبک مدیریت کلاس با یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی شهرکرمان

استاد راهنما:

دکتر مهدی لسانی

استاد مشاور:

دکتر اصغر سلطانی کفرانی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

چکیده:
با توجه به تأثیر مدیریت کلاس در ایجاد جو مناسب و مطلوب یادگیری از یک طرف و تأثیر یادگیری خود تنظیمی در زندگی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی و ارتقاء تعلیم و تربیت از طرف دیگر، این پژوهش بر آن است تا رابطه سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی شهرستان کرمان را بررسی نماید. در این پژوهش سبک های مدیریت کلاس در قالب سه سبک مداخله گرا، تعامل گرا و غیرمداخله گرا و یادگیری خودتنظیمی در دانشجویان به صورت کلی در نظر گرفته شده است. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی می باشد. به همین منظور از میان جامعه دانشجویان دو مؤسسه آموزش عالی شهر کرمان (1900 نفر)، تعداد 324 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. همچنین از میان جامعه اساتید این دو مؤسسه70 نفر به صورت تمام شماری انتخاب گردیدند. ابزار جمع آوری اطلاعات این پژوهش، پرسشنامه و از نوع بسته پاسخ می باشد. در این تحقیق برای گردآوری اطلاعات از دو پرسشنامه استفاده شده است، یکی پرسشنامه سبک مدیریت کلاس و دیگری پرسشنامه یادگیری خودتنظیمی. روایی و پایایی پرسشنامه سبک مدیریت کلاس به ترتیب به میزان 70% و 68% و روایی و پایایی پرسشنامه یادگیری خود تنظیمی به میزان 74% و 95% برآورد گردیده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش همبستگی پیرسون ، اسپیرمن همراه با نمودار پراکنش و آزمون کلموگرف اسمیرنف و آزمون T و Anova و تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. بر اساس نتایج بدست آمده از تحلیل داده ها،فرضیه تحقیق مبنی بر وجود رابطه میان سبک مدیریت کلاس با یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی تایید گردید. هم چنین نتایج نشان می دهند ، رابطه میان این متغیرها معکوس می باشد، بدین معنی که هرچه نمرات سبک مدیریت کلاس کاهش می یابد ( یعنی از سبک مداخله گر به سمت سبک تعاملی پیش می رود ) ، نمرات یادگیری خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان افزایش می یابد. در واقع هرچه سبک مدیریت تعامل گرا تر باشد یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان بیشتر خواهد بود. هم چنین طبق اطلاعات به دست آمده؛ بین سبک مدیریت کلاس اساتید زن و مرد و هم چنین یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی در میان دانشجویان زن و مرد تفاوت معناداری مشاهده نگردید.
واژگان کلیدی: سبک مدیریت کلاس، یادگیری خود تنظیمی، پیشرفت تحصیلی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول کلیات پژوهش. 1
1-1. مقدمه. 2
1-2. بیان مسئله. 4
1-3. هدفهای تحقیق. 9
1-3-1. اهداف کلی 9
1-3-2. اهداف جزئی 9
1-4. اهمیت و ضرورت تحقیق. 9
1-5. سؤال ها یا فرضیه های تحقیق. 10
1-5-1. فرضیه اصلی 10
1-5-2. فرضیه های فرعی 11
1-6. تعریف مفاهیم مطرح شده در سؤال ها یا فرضیه های تحقیق. 11
فصل دوم مبانی نظری و پیشینه پژوهش. 14
مقدمه. 15
2-1. مبانی نظری 15
2-1-1. تعریف مدیریت 15
2-1-2 . مدیریت کلاس 17
2-1-2-1. سبک های مدیریت 27
2-1-2-2. سبک مدیریت مداخله گرا 28
2-1-2-3. سبک مدیریت غیر مداخله گرا 30
2-1-2-4. سبک مدیریت تعامل گرا 31
2-1-3. یادگیری خود تنظیمی 34
2-1-4. پیشرفت تحصیلی 45
2-1-4-1. اهمیت پیشرفت تحصیلی 48
2-1-4-2. اهمیت پیش بینی پیشرفت تحصیلی از لحاظ کاربردی 48
2-1-4-3. اهمیت پیش بینی پیشرفت تحصیلی از نظر کارآیی نظام آموزشی 49
2-2. مبانی تجربی 49
2-2-1. تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 49
2-2-2. تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 56
2-3. جمع بندی کلی نظریه ها و تحقیقات 73
فصل سوم روش پژوهش. 77
مقدمه. 78
3-1. نوع تحقیق. 78
3-2. متغیرهای مورد بررسی 78
3-3. جامعه آماری 78
3-4. حجم نمونه و روش نمونه گیری 79
3-5. ابزارهای تحقیق. 79
3-6. روایی و پایایی ابزار سنجش. 80
3-6-1. روایی 80
3-6-2. پایایی 81
3-7. شیوه های جمع آوری اطلاعات 81
3-8. روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها 81
فصل چهارم یافته های پژوهش. 82
مقدمه. 83
4-1: توصیف شاخص های دموگرافیک (بررسی ویژگی های عمومی): 83
4-1-1 : وضعیت جنسیت آزمودنی ها : 83
        4-1-2: وضعیت میزان تحصیلات: 84
4-2: وضعیت متغیرهای تحقیق. 85
4-2-1: نوع مدیریت کلاس اساتید : 85
4-2-2: نمره های مدیریت کلاس اساتید: 86
4-3: بررسی فرضیه های تحقیق: 87
4-3-1: بین سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی دانشجویان رابطه وجود دارد89
4-3-2:بین سبک مدیریت کلاس با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه وجود دارد. 90
4-3-3: بین یادگیری خود تنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه وجود دارد. 92
4-3-4: بین سبک مدیریت تعاملی کلاس با یادگیری خودتنظیمی دانشجویان رابطه وجود دارد. 93
4-3-5: بین سبک مدیریت تعاملی کلاس با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه وجود دارد. 95
4-3-6: بین مدیریت کلاس اساتید مرد و زن تفاوت وجود دارد. 96
4-3-7: بین مدیریت کلاس اساتید در رده های مختلف میزان تحصیلات تفاوت وجود دارد. 98
4-3-8: بین یادگیری خودتنظیمی دانشجویان مرد و زن تفاوت وجود دارد. 99
4-3-9: بین پیشرفت تحصیلی دانشجویان مرد و زن تفاوت وجود دارد. 101
4-3-10: مدیریت کلاس اساتید و یادگیری خودتنظیمی می توانند پیشرفت تحصیلی دانشجویان را پیش بینی کنند. 102
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری 107
5-1 مقدمه. 108
5-2 توضیح و تبیین نتایج 108
5-2-1 فرضیه نخست ) سبک مدیریت کلاس با یادگیری خود تنظیمی رابطه دارد. 108
5-2-2 فرضیه دوم) سبک مدیریت کلاس با پیشرفت تحصیلی رابطه دارد. 109
5-2-3 فرضیه سوم) یادگیری خود تنظیمی با پیشرفت تحصیلی رابطه دارد. 110
5-2-4 فرضیه چهارم) بین سبک تعامل گرا با یادگیری خودتنظیمی رابطه وجود دارد. 111
5-3 پیشنهادهای کاربردی 115
5-4 پیشنهادهای پژوهشی 116
5-5 محدودیت های پژوهش. 117
منــابع. 118
پیوست هـا 141
مقدمه
از آنجا که فراگیران در مرکز فرایند آموزش – یادگیری قرار گرفته اند، مجموعه متغیرهای مربوط به فراگیر از مهمترین متغیرها به شمار می آیند ( میلر[1] و میلر²، 1380 ) و چون فرایند یادگیری و آموزش از طریق تعامل در کلاس درس صورت می گیرد، بایستی عوامل مؤثر بر آن به صورت علمی بررسی شود.
  یکی از عوامل مؤثر، تجهیز معلمان به مهارتهای کارآمد مدیریتی است. مدیریت جامع کلاس، میزان اشتغال دانشجویان در فعالیتهای برنامه درسی را افزایش می دهد و از هدر رفتن زمان برای رفع مشکلات رفتاری جلوگیری می کند ( عالی، امین یزدی،1387 ). از طرف دیگر، یادگیری خودتنظیمی³ پیامدهای ارزشمندی در فرایند یادگیری – آموزش و حتی موفقیت زندگی دارد و یکی از مفاهیم مطرح در تعلیم و تربیت معاصر است، بنابراین استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، از جمله عوامل تعیین کننده در موفقیت تحصیلی محسوب می شود و با بررسی آن می توان عملکرد تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی نمود.
انتخاب روش صحیح مدیریت کلاس درس و سازماندهی آن از علائم موفقیت معلم به شمار می آید. انتخاب هرگونه شیوه ی مدیریتی، به سبک تدریس و هدفهای معلم بستگی دارد. معلمان با بکارگیری روش مدیریت مناسب کلاس درس خود می توانند در پرورش مهارتهای اجتماعی، خلاقیت ها و توانایی های دانش آموزان نقش مهمی داشته باشند و مشکلات انضباطی کمتری در کلاس خود مشاهده کنند (جمشیدی خسرقی، 1391 ).
چگونگی اداره کلاس و روش تدریس معلم منبع مهمی برای قضاوت درباره توانایی ها و ارزشهای شغلی اوست ( ایمر⁴ و استاوگ⁵، 2001 ). هدف از مدیریت کلاس این است که یک محیط مثبت و مولد داشته باشیم. وجود نظم و ترتیب در کلاس به خودی خود هدف نیست. هدف مهم دیگر در اداره ی کلاس این است که شاگردان چگونگی مدیریت رفتار خود را یاد بگیرند. تحول یافتن رفتار شاگرد از اجبار کردن آنان برای عمل به دستورات معلم تا رسیدن به خودنظم دهی و کنترل رفتار خود، یک یادگیری اساسی در مدیریت کلاس است. کمک به شکل گیری مدیریت خود و کنترل خود در شاگردان یکی از وظایف مهم تربیتی معلم است. با دستیابی به چنین مهارتهایی است که شاگرد به کسب موفقیت درسی و ایجاد روابط صحیح با دیگران و نظم دادن به زندگی خود خواهد رسید ( لطف آبادی، 1384 ).
یکی از مفاهیم مطرح در روانشناسی تربیتی و شناختی معاصر، یادگیری خودتنظیمی است. خودتنظیمی نقش مهمی در فرایندها و پیامدهای یادگیری و آموزش دارد ( خرازی و کارشکی، 1388 ). لموس[2] (2000) نیز معتقد است راهبردهای خودتنظیمی، راهبردهایی است که دانش آموزان به کار می برند تا شناخت هایشان را تنظیم کنند و همچنین راهبردهای مدیریتی است که آنها برای کنترل یادگیری شان به کار می گیرند، خودتنظیمی به معنای ظرفیت فرد برای تعدیل رفتار متناسب با شرایط و تغییرات محیط بیرونی و درونی است. او توضیح می دهد که خودتنظیمی شامل توانایی فرد در سازماندهی و خودمدیریتی رفتارهایش جهت رسیدن به اهداف گوناگون یادگیری است. در یادگیری خود تنظیمی، دانش آموز مهارتهایی برای طراحی، کنترل و هدایت یادگیری خود دارد و ضمن دارا بودن تمایل برای یادگیری، قادر است کل فرایند یادگیری را ارزیابی کند ( زیمرمن[3] و مارتینز- پونز[4]، 1986- 1988؛ نوتا[5] و همکاران، 2004 ).
نظریه یادگیری خود تنظیمی، یکی از نظریه هایی است که محققان و روانشناسان تربیتی در قالب آن به مطالعه می پردازند. استفاده از راهبردهای یادگیری خود تنظیمی از جمله عوامل تعیین کننده در موفقیت تحصیلی محسوب   می شود و با بررسی آن می توان عملکرد تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی نمود. پیش بینی عملکرد تحصیلی، یکی از موضوعهای محوری مورد علاقه محققان آموزشی است ( فارنهام[6]، چامورو- پریمیوزیک[7] و مک دوگال[8]، 2003؛ بوساتو[9] و همکاران، 2000 ).
در این پژوهش سعی بر این است تا رابطه سبک مدیریت کلاس و یادگیری خود تنظیمی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان مؤسسات آموزش عالی شهرستان کرمان سنجیده شود. امید است این پژوهش بتواند نقشی مؤثر در راستای بهبود وضعیت آموزشی و یادگیری دانشجویان و در نهایت پیشرفت تحصیلی آنان ایفا نماید.
1-2. بیان مسئله
یکی از عواملی که امروزه معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزش و پرورش به عنوان موضوعی مهم و اساسی به آن توجه دارند، عامل مدیریت کلاس است که به عنوان پیچیده ترین موضوع در بهبود کیفیت آموزش شناخته شده است. مدیریت عبارت از هدایت فعالیتهای افراد در جهت اهداف معین می باشد، به عبارت دیگر مدیریت به فعالیتی اطلاق می شود که توسط یک یا چند نفر برای اداره و هدایت فعالیتهای یک یا چند نفر در جهت برآوردن یک یا چند هدف معین و از پیش تعیین شده، انجام می پذیرد. عمل مدیریت مستلزم مهارت مدیر در سه جنبه انسانی، فنی و ادراکی می باشد. هیچکدام از این مهارتها نمی تواند از طریق تجارب فردی کسب شود و حتی اگر چنین شود مستلزم بصیرتی زیاد و مدت زمانی طولانی خواهد بود. مضاف بر آن هیچ کس هم نمی تواند مهارتهای فوق را به طور مادرزادی داشته باشد، در نتیجه علاوه بر خود مدیریت به عنوان یک رشته علمی، عمل مدیریت هم مستلزم مهارتهایی است که باید به روش علمی کسب شود. ولی در عین حال تجربه فردی می تواند به آن کمک نماید و به کارگیری مایه هنری نیز – مثل انجام هنرمندانه هر عمل دیگر، نه فقط مدیریت – می تواند بر ظرافت و دقت آن افزوده و تأثیر آن را افزایش دهد (سید عباس زاده، 1386 ).

نظر دهید »

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رابطه مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی در آموزش و پرورش از دیدگاه معلمان دوره متوسطه نظری استان هرمزگان

ارسال شده در 24 فروردین 1399 توسط مدیر سایت در بدون موضوع

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رابطه مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی در آموزش و پرورش از دیدگاه معلمان دوره متوسطه نظری استان هرمزگان

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد بین الملل قشم

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مدیریت آموزشی

عنوان

بررسی رابطه مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی در آموزش و پرورش از دیدگاه معلمان دوره متوسطه نظری استان هرمزگان

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان صفحه
فصل اول (کلیات تحقیق)
1-1)مقدمه. 1
1-2)بیان مسئله. 2
1-3)اهمیت و ارزش تحقیق 6
1-4)اهداف تحقیق: 7
1-5)فرضیه‏های تحقیق: 7
1-5-1)فرضیه اصلی 7
1-5-2)فرضیات فرعی 8
1-6)تعریف واژه ها 8
فصل دوم. 11
2-1) مقدمه. 12
2-2)مبانی نظری پژوهش 13
2-2-1)دانش 13
2-2-2)طبقه بندی و ابعاد دانش 14
2-2-2-1)دانش اختصاصی، دانش شخصی، دانش عمومی و دانش عرفی 14
2-2-2-2)دانش واقعی، مفهومی، انتظاری و روش شناختی 15
2-2-2-3)دانش محوری، دانش پیشرفته و دانش نوآوری 15
2-2-2-4)دانش انسانی، اجتماعی و ساختاری 16
2-2-3)مدیریت دانش 17
2-2-4)سیر تکامل و توسعه مدیریت دانش و چشم اندازها 19
2-2-5)مکاتب مدیریت دانش 23
2-2-6)چرخه های مدیریت دانش 24
2-2-6-1)چرخه مدیریت دانش ویگ. 25
2-2-6-2)چرخه مدیریت دانش مه یر و زاک 30
2-2-6-3)چرخه مدیریت دانش بیوکویتز و ویلیامز. 31
2-2-6-4)چرخه مدیریت دانش یکپارچه دالکر. 34
2-2-6-5)فرایندهای مدیریت دانش بس 35
2-2-7)مدلهای مدیریت دانش 41
2-2-7-1)مدل ایجاد و کاربرد دانش ویگ. 42
2-2-7-2)مدل مارپیچی دانش نوناکا و تاکچی 46
2-2-8)پیشگامان مدیریت دانش 49
2-2-8-1)داونپورت و پروساک 49
2-2-8-2)دراکر. 50
2-2-8-3)نوناکا و تاکه اوچی 50
2-2-9)دلایل اهمیت مدیریت دانش 51
2-2-10)سرمایه. 54
2-2-11)اشکال سرمایه. 55
2-2-12)سرمایه اجتماعی 56
2-2-13)تعاریف سرمایه اجتماعی 57
2-2-14)مفهوم سرمایه اجتماعی 60
2-2-15)اهمیت سرمایه اجتماعی 62
2-2-16)تاریخچه سرمایه اجتماعی 63
2-2-17)سیر تاریخی مفهوم سرمایه اجتماعی 65
2-2-18)تئوری پردازان معروف سرمایه اجتماعی 67
2-2-18-1)فوکویاما 67
2-2-18-2)بوردیو. 70
2-2-18-3)کلمن. 73
2-2-18-4)رابرت پاتنام. 78
2-2-19)مقایسه نظرات بوردیو، کلمن و پاتنام. 81
2-2-20)سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی 84
2-2-21)سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و یادگیری سازمانی 86
2-2-22) ابعاد سرمایه اجتماعی 87
2-2-23)سطوح سرمایه اجتماعی 90
2-3)پیشینه تحقیق 91
2-3-1)پژوهش های داخلی 91
2-3-2)پژوهش های خارجی 95
2-4)جمع بندی 98
2-5)بررسی محیط پژوهش 100
فصل سوم. 101
3-1) مقدمه. 102
3-2) روش تحقیق 102
3-3) جامعه‌ی آماری 102
3-4) نمونه آماری 103
3-5) ابزار جمع‌آوری داده‌های تحقیق 104
3-5-1) پرسشنامه. 105
3-5-1-1) شرح پرسشنامه. 105
3-5-1-2) دسته بندی سوالات پرسشنامه. 105
3-5-1-3) تعیین روایی پرسشنامه. 106
فصل پنجم. 106
3-5-1-4) پایایی پرسشنامه. 106
3-6) روش تجزیه تحلیل داده ها 107
فصل چهارم. 109
تجزیه و تحلیل داده ها 109
4-2) ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان و جامعه آماری 111
4-2-1) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر جنسیت 111
4-2-3) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر میزان تحصیلات 112
فصل پنجم. 131
نتیجه گیری و پیشنهادات 131
5-1) مقدمه. 132
5-2) مروری بر مساله و نتیجه گیری پژوهش 133
5-3) محدودیت های تحقیق 138
5-4) پیشنهادات 138
5-5) پیشنهادات برای تحقیقات آتی 139
پیوست ها 140
منابع و مأخذ. 143

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1) فرایندها و ساز وکارهای مدیریت دانش40
جدول 2-2) مدل مدیریت دانش ویگ- سطوح درونی سازی.43
جدول2-3) ماتریس مدیریت دانش.45
جدول 2-4)تعاریف مختلف از سرمایه اجتماعی براساس هدف و سطح تحلیل.83
جدول 2-5)ابعاد سرمایه اجتماعی سازمانی90
جدول 3-1) حجم جامعه آماری 103
جدول3-2) دسته بندی سوالات پرسشنامه105
جدول 3-3) تفکیک آلفای کرونباخ برای هر پرسشنامه107
جدول 4-1) ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان.111
جدول 4-2. شاخصهای مرکزی، پراکندگی و توزیع متغیرهای مورد بررسی در پژوهش.114
جدول 4-3. آزمون کولموگروف اسمیرنوف متغیرهای پژوهش.118
جدول4-4. نحوه داوری میزان عددی ضریب همبستگی120
جدول 4-5. ضریب همبستگی بین «اعتماد» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن.121
جدول 4-6. ضریب همبستگی بین «شبکه ها» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن.122
جدول 4-7. ضریب همبستگی بین «همکاری» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن123
جدول 4-8. ضریب همبستگی بین «روابط» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن.124
جدول 4-9. ضریب همبستگی بین «ارزش ها» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن.125
جدول 4-10. ضریب همبستگی بین «فهم متقابل» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن126
جدول 4-11. ضریب همبستگی بین «تعهد» و شاخص مدیریت دانش و ابعاد آن.127
جدول 4-12. ضریب همبستگی بین «مدیریت دانش» و «سرمای اجتماعی درون سازمانی»128
جدول 4-13. میزان تغییردر توانایی پیشگویی مدل با ورود هر یک از متغیرهای مستقل129
جدول 4-14. برآورد ضرایب رگرسیونی و آزمون معناداری ضرایب.130

فهرست نمودارها

عنوان صفحه
نمودار 4-1) توزیع پاسخگویان بر اساس جنسیت.112
نمودار 4-2) وضعیت پاسخ دهندگان بر اساس سن.112
نمودار 4-3) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر تحصیلات.113
نمودار 4-4) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر میزان سابقه کار.113

فهرست اشکال

عنوان صفحه
شکل 2-1) مراحل توسعه مدیریت دانش (دالکر، 2005؛ به نقل از قلیچ لی، 1388).22
شکل 2-2) خلاصه فعالیتهای کلیدی چرخه مدیریت دانش (ویگ، 1993).29
شکل 2-3)چرخه مدیریت دانش یکپارچه دالکر (دالکر، 2005)35
شکل 2-4)مدل مدیریت دانش نوناکا و تاکچی (1995).47
شکل 2-5)عوامل مؤثر در استقرار مدیریت دانش (انصاری و شائمی، 1385)53
شکل 2-6) سطوح سرمایه اجتماعی (اقتباس از صالحی و کاوسی، 1387)91
شکل 2-7)مدل نظری پژوهش.98

چکیده:
بررسی رابطه ی مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی در آموزش و پرورش از دیدگاه معلمان دوره متوسطه نظری استان هرمزگان
به منظور شناسایی ارتباط بین سرمایه اجتماعی با مدیریت دانش در آموزش و پرورش استان هرمزگان پژوهشی به روش کاربردی از نظر هدف، و از نظر گردآوری داده ها از نوع توصیفی-پیمایشی انجام شد. جامعه ی آماری پژوهش، مدیران و کارشناسان خبره آموزش و پرورش استان هرمزگان به تعداد 4239 نفر بود. که برای تعیین نمونه از فرمول کوکران و 251 نفر از آنها به طور تصادفی انتخاب شد. برای گرداوری داده ها از پرسشنامه مدیریت دانش و پرسشنامه سرمایه اجتماعی استفاده شده است. پایایی پرسشنامه ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 909/0 و 912/0 بدست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف ،رگرسیون، ضریب پیرسون، استفاده شد. نتایج بدست آمده از داده های گردآوری شده نشان می دهد که ابعاد سرمایه اجتماعی به شرح زیر با مدیریت دانش در آموزش و پرورش در استان هرمزگان رابطه دارد.
در فرضیه اول ادعا شده بود که بین اعتماد و مدیریت دانش رابطه ی معناداری وجوددارد، تجزیه تحلیل آماری بین این دو نشان می دهد که این فرضیه مورد قبول قرار می گیرد ،در فرضیه دوم ادعا شده بود که بین شبکه ها و مدیریت دانش رابطه ی معناداری وجود دارد، تجزیه تحلیل آماری نشان می دهد که این فرضیه نیز تایید می شود، در فرضیه سوم ادعا شده بود که بین همکاری و مدیریت دانش رابطه ی معناداری وجود دارد که تجزیه تحلیل آماری نشان می دهد که این فرضیه نیز مورد تایید قرار گرفته است، در فرضیه چهارم ادعا شده بود که بین روابط و مدیریت دانش رابطه ی معناداری وجود دارد که تجزیه تحلیل آماری نشان می دهد که این فرضیه درست است در فرضیه پنجم ادعا شده بود که بین ارزش ها و مدیریت دانش رابطه ی معناداری وجود دارد که تجزیه تحلیل آماری نشان می دهد که این فرضیه درست است، در فرضیه ششم ادعا شده بود که بین فهم متقابل و مدیریت دانش رابطه ی معناداری دارد که تجزیه تحلیل آماری نشان می دهد که این فرضیه درست است، در فرضیه هفتم ادعا شده بود که بین تعهد و مدیریت دانش رابطه معناداری وجود دارد که این فرضیه درست است.
واژگان کلیدی: سرمایه اجتماعی، مدیریت دانش،استان هرمزگان.

1-1)مقدمه
امروزه دانش به عنوان یک منبع ارزشمند و استراتژیک و یک دارایی مطرح است و ارائه محصولات و خدمات با کیفیت مناسب و اقتصادی بدون مدیریت و استفاده صحیح از این منبع ارزشمند، امری سخت و گاه غیر ممکن است. بنابراین مدیریت دانش فرایند ایجاد، ثبت، پالایش، انتشار و کاربرد دانش است و این پنج عامل در حوزه مدیریت دانش برای یک سازمان زمینه آموزش، بازخورد و آموزش مجدد را فراهم می آورد که معمولاً برای ایجاد، ثبت، پالایش، انتشار و احیاء قابلیت های سازمان مورد استفاده قرار می گیرد. برای دانستن هر چه بیشتر معیارهای توسعه پی بردن به فرایند دانش و چارچوبی که در حال حاضر به سازمان ها اجازه می دهد تا به مدیریت دانش بپردازد، اهمیت دارد (بس^[1]، 2004؛ به نقل از هویدا و همکاران، 1389).
انتقال اطلاعات و دانش در سطح کلان و خرد بین افراد و سازمان ها، بستگی به افرادی دارد که این انتقال را تسهیل و تسریع می کنند. به همین دلیل، اهمیت ارتباطات و تعاملات مبتنی بر اعتماد میان افراد در گسترش و کاربرد دانش، مورد تأکید قرار گرفته است. یکی از قابلیت ها و عوامل مهم سازمانی که می تواند به سازمان های آموزشی در خلق و تسهیم دانش کمک بسیار و برای آنها در مقایسه با سازمان های دیگر مزیت سازمانی پایدار ایجاد کند، سرمایه اجتماعی است.
امروزه سازمانها باید بتوانند دانش مورد نیاز برای نوآوری در محصولات خود و بهبود فرایندهایشان را کسب کنند، میان کارکنانشان نشر دهند، و در تمامی فعالیتهای روزانه خود بکار گیرند. تنها از این طریق است که می توانند به الزامات محیط رقابتی و نیازهای به شدت متغیر مشتریان پاسخ گویند. شناخت عوامل اثرگذار بر مدیریت دانش سازمانی از جمله اقدامات اولیه در بکارگیری اثربخش سرمایه های فکری سازمان است. از طرف دیگر سرمایه اجتماعی از مفاهیم نوینی است که نقش بسیار مهمتری نسبت به سرمایه فیزیکی و انسانی در سازمانها و جوامع ایفا می کند. امروزه در جامعه شناسی و اقتصاد، و به تازگی در مدیریت و سازمان، مفهوم سرمایه اجتماعی به صورت گسترده ای مورد استفاده قرار گرفته است. مفهوم سرمایه اجتماعی به پیوندها، و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبعی با ارزش اشاره دارد، و با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء می شود.
^[1]Bass
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

نظر دهید »

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی مقایسهای سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران اهواز و علوم پزشکی جندی شاپور با استفاده از الگوی تعالی سازمانی (EFQM)

ارسال شده در 24 فروردین 1399 توسط مدیر سایت در بدون موضوع

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی مقایسهای سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران اهواز و علوم پزشکی جندی شاپور با استفاده از الگوی تعالی سازمانی (EFQM)

دانشگاه شهید چمران

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

گروه کتابداری و اطلاعرسانی

پایان نامه جهت دریافت درجهی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاعرسانی

بررسی مقایسهای سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران اهواز و علوم پزشکی

جندی شاپور با استفاده از الگوی تعالی سازمانی (EFQM)

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران و علوم پزشکی جندیشاپور، و مقایسهی عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای این دو دانشگاه با یکدیگر و نیز ارزیابی کاربرد الگوی تعالی سازمانی در حوزهی مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاهی است تا از این رهگذر بتوان کیفیت خدمات این حوزه را در کتابخانههای مورد پژوهش بررسی، و نقاط قوت و زمینههای نیازمند بهبود آنها را شناسایی کرد. روش بهکار گرفته شده در این پژوهش پیمایشی است. جامعه پژوهش عبارت است از کلیهی مدیران و دستاندرکاران فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران و علوم پزشکی جندیشاپور. الگوی مورد استفاده در این پژوهش، الگوی بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM) یا تعالی سازمانی است. این الگو در قالب پرسشنامهای اجرا شد که بهمنظور همین تحقیق ساخته شد و شامل 62 خرده معیار بود که هماهنگ با 9 معیار الگوی تعالی سازمانی،‌ در 9 بخش تنظیم شده بودند. مجموعاً 59 نفر از مدیران سیستمها و کتابدارانی که به نوعی در ادارهی فناوری اطلاعات در کتابخانههای خود نقش داشتند در این تحقیق شرکت کردند. از این تعداد 35 نفر از دانشگاه شهید چمران، و 24 نفر از دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور بودند. همچنین، پیش از اجرای پرسشنامه یک کارگاه نیز بهمنظور آموزش نحوهی پاسخدهی به پرسشنامه برای هریک از این گروهها برگزار شد. در پایان کارگاه از شرکتکنندگان خواسته میشد که بر اساس تعلیمات، پرسشنامه را نمرهگذاری کنند. نتایج این بررسی نشان دهندهی عملکردی پایینتر از میانگین مورد انتظار بود. به این معنی که، جمع نمرهی کسب شده برابر با 778/403 بود که از این مقدار، 275/178 امتیاز متعلق به “توانمندسازها”، و 503/224 امتیاز متعلق به “نتایج” بود. بیشترین نمره مربوط به معیار «نتایج مشتریان» بود و دو معیار «نتایج کارکنان» و «نتایج جامعه» دارای امتیاز کمتری بودند. در کل، کتابخانههای دانشگاه جندیشاپور با کسب نمرهی بیشتر، عملکرد بهتری در مدیریت فناوری اطلاعات از خود نشان دادند. انجام آزمون تی مستقل بیانگر این بود که تنها معیاری که بین دو دانشگاه اختلاف معنا داری نشان داد، بخش عملکردی «نتایج جامعه» بود. سایر معیارها بین دو دانشگاه هیچ اختلاف معنی داری نشان ندادند. با توجه به نتایج بهدست آمده، پیشنهاد این است که در خصوص مشارکتهای بین کتابخانهای و نیز بهبود رضایتمندی کارکنان لازم است تلاش بیشتری بشود تا این کتابخانهها بتوانند مدیریت فناوری اطلاعات خود را بهبود بخشند. همچنین، تمامی فرآیند این بررسی از ساخت پرسشنامه تا کسب نتایج نشان دهندهی‌ قابلیت الگوی تعالی سازمانی و پرسشنامهی ساخته شده، برای استفاده در کتابخانهها است. با این وجود، توصیه میشود که این الگو و پرسشنامهی ساخته شده برای این تحقیق در سایر انواع کتابخانهها نیز آزمون شود تا قابلیت کامل آن برای استفاده در کتابخانهها اثبات شود.
عنوان شماره صفحه

چکیدهی فارسی			الف
پیشگفتار .			ب
فهرست مندرجات .			ه
فهرست مطالب			ه
فهرست جداول			ط
فهرست نمودارها .			ک
فهرست شکلها ک فهرست مطالب
فصل اول: کلیات پژوهش			1
	1-1- مقدمه .		2
	1-2- بیان مسأله		5
	1-3- ضرورت پژوهش		6
	1-4- اهداف پژوهش		8
	1-5- سؤالهای پژوهش		8
	1-6- تعاریف عملیاتی		9
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینهی پژوهش .			11
	2-1- مقدمه .		12
	2-2- گسترهی مفهومی کیفیت .		14
		2-2-1- مروری بر تعاریف کیفیت	14
	2-3- زمینه پیدایش و گسترش مطالعات مدیریت کیفیت .		18
		2-3-1- مدیریت کیفیت فراگیر (TQM)	19
	2-4- سنجش عملکرد و مدیریت کیفیت فراگیر .		21
	2-5- استفاده از الگوهای مدیریت کیفیت بهمنظور سنجش عملکرد .		24
		2-5-1- جایزه ملی کیفیت مالکوم بالدریج (MBNQA)	24
		2-5-2- شش سیگما (Six Sigma)	25
		2-5-3- کارت امتیازی متوازن (BSC)	29
		2-5-4- الگوی “بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت” (EFQM) یا تعالی سازمانی	31

			2-5-4-1- مفاهیم بنیادین الگوی تعالی سازمانی			33
			2-5-4-2- معیارهای الگوی تعالی سازمانی .			36
			2-5-4-3- منطق امتیازدهی در الگوی تعالی سازمانی .			42
			2-5-4-4- مزایای الگوی تعالی سازمانی			43
	2-6- خلاصه و نتیجهگیری از مباحث نظری .					44
	2-7- پیشینهی پژوهش					45
		2-7-1- پیشینه در خارج از کشور .				46
		2-7-2- پیشینه در ایران				53
	2-8- خلاصه و نتیجهگیری از پیشینهی پژوهش .					56
فصل سوم: روششناسی پژوهش .						60
	3-1- مقدمه .					61
	3-2- روش پژوهش					63
	3-3- جامعهی پژوهش.					63
	3-4- ابزار گردآوری دادهها					64
		3-4-1- پرسشنامه .				64
			3-4-1-1- نحوهی تهیه پرسشنامه			65
			3-4-1-2- نحوهی محاسبه امتیازها بر اساس دادههای بهدست آمده از پرسشنامهی الگوی تعالی سازمانی			6جج 68
				3-4-1-2-1- نحوهی امتیازدهی به توانمندسازها		68
					3-4-1-2-1-1- معیار اول، رهبری	68
					3-4-1-2-1-2- معیار دوم، خط مشی و استراتژی	69
					3-4-1-2-1-3- معیار سوم، کارکنان	70
					3-4-1-2-1-4- معیار چهارم، شراکتها و منابع	70
					3-4-1-2-1-5- معیار پنجم، فرآیندها	71
				3-4-1-2-2- نحوهی امتیازدهی به نتایج		72
					3-4-1-2-2-1- معیار ششم، نتایج مشتریان	72
					3-4-1-2-2-2- معیار هفتم، نتایج کارکنان	73
					3-4-1-2-2-3- معیار هشتم، نتایج جامعه	74
					3-4-1-2-2-4- معیار نهم، نتایج کلیدی عملکرد	75

					3-4-1-2-3- نحوهی محاسبه امتیاز کلِ معیارهای الگوی تعالی سازمانی .	77
		3-4-1-3- سنجش روایی و پایایی پرسشنامه .				77
				3-4-1-3-1- روایی پرسشنامه		77
				3-4-1-3-2- پایایی پرسشنامه .		78
		3-4-2- کارگاه				78
	3-5- روش تجزیه و تحلیل دادهها .					79
		3-5-1- نرم افزارهای مورد استفاده .				79
		3-5-2- روشهای آماری بهکار گرفته شده .				80
	3-6- مشکلات پژوهش و راهکارهای اتخاذ شده برای غلبه بر آنها .					80
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش						83
	4-1- مقدمه .					84
	4-2- ویژگیهای کلی جامعه پژوهش					84
	4-3- بررسی سؤالهای پژوهش					88
		4-3-1- سؤال اول پژوهش				89
		4-3-2- سؤال دوم پژوهش				89
		4-3-3- سؤال سوم پژوهش				89
			4-3-1-1- رهبری			90
			4-3-1-2- خط مشی و استراتژی			91
			4-3-1-3- کارکنان .			93
			4-3-1-4- مشارکتها و منابع			94
			4-3-1-5- فرآیندها			95
			4-3-1-6- نتایج مشتریان .			100
			4-3-1-7- نتایج کارکنان			102
			4-3-1-8- نتایج جامعه			104
			4-3-1-9- نتایج کلیدی عملکرد			105
		4-3-4- سؤال چهارم پژوهش .				116
		4-3-5- سؤال پنجم پژوهش .				120

فصل پنجم: بحث، نتیجهگیری و پیشنهادهای پژوهش .				122
	5-1- مقدمه .			123
	5-2- بحث و نتیجهگیری .			124
		5-2-1- وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات در جامعهی پژوهش .		125
			5-2-1-1- وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات از دیدگاه عوامل توانمندساز در جامعهی پژوهش .	125 126
			5-2-2-2- وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات از دیدگاه عوامل نتایج در جامعهی پژوهش .	134
	5-2-2- ارزیابی کاربرد الگوی تعالی سازمانی در حوزهی مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاهی 5-3- پیشنهادهای پژوهش			142 142 143
	5-4- پیشنهادهایی برای انجام پژوهشهای آینده			146
فهرست منابع .				147
			منابع فارسی .	148
			منابع انگلیسی	151
پیوست شمارهی 1: پرسشنامهی پژوهش				154
چکیده به زبان انگلیسی				162
فهرست جداول
جدول شماره 3-1: معیارهای اصلی پرسشنامه و تعداد زیر معیارهای تخصیص یافته به هریک از آنها .				66
جدول شماره 3-2: نحوهی تخصیص امتیازها در پرسشنامه .				67
جدول شماره 3-3: نحوه محاسبه امتیاز معیار رهبری .				69
جدول شماره 3-4: نحوه محاسبه امتیاز معیار خط مشی و استراتژی				69
جدول شماره 3-5: نحوه محاسبه امتیاز معیار کارکنان .				70
جدول شماره 3-6: نحوه محاسبه امتیاز معیار شراکتها و منابع .				71
جدول شماره 3-7: نحوه محاسبه امتیاز معیار فرآیندها				71
جدول شماره 3-8: نحوه محاسبه امتیاز معیار نتایج مشتریان .				73
جدول شماره 3-9: نحوه محاسبه امتیاز معیار کارکنان .				74
جدول شماره 3-10: نحوه محاسبه امتیاز معیار نتایج جامعه .				75
جدول شماره 3-11: نحوه محاسبه امتیاز معیار نتایج کلیدی عملکرد .				76
جدول شماره 4-1: دانشگاه محل خدمت پاسخگویان به پرسشنامه				85
جدول شماره 4-2: توزیع سن پاسخگویان به پرسشنامه .				86
جدول شماره 4-3: توزیع سطح تحصیلی پاسخگویان به پرسشنامه .				87
جدول شماره 4-4: رشتهی تحصیلی پاسخگویان به پرسشنامه .				87
جدول شماره 4-5: سابقهی کار پاسخگویان به پرسشنامه				88
جدول شماره 4-6: خرده معیارهای رهبری و امتیاز میانگین آنها				90
جدول شماره 4-7: خرده معیارهای خط مشی و استراتژی و امتیاز میانگین آنها .				92
جدول شماره 4-8: خرده معیارهای کارکنان و امتیاز میانگین آنها .				93
جدول شماره 4-9: خرده معیارهای مشارکتها و منابع و امتیاز میانگین آنها .				95
جدول شماره 4-10: خرده معیارهای فرآیندها و امتیاز میانگین آنها .				96
جدول شماره 4-11: امتیاز کلِ معیارهای توانمندساز از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای مورد بررسی				97 98
جدول شماره 4-12: امتیاز کلِ معیارهای توانمندساز از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه شهید چمران				98 99
جدول شماره 4-13: امتیاز کلِ معیارهای توانمندساز از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور				100
جدول شماره 4-14: خرده معیارهای نتایج مشتریان و امتیاز میانگین آنها				101
جدول شماره 4-15: خرده معیارهای نتایج کارکنان و امتیاز میانگین آنها .				103
جدول شماره 4-16: خرده معیارهای نتایج جامعه و امتیاز میانگین آنها				104
جدول شماره 4-17: خرده معیارهای دستاوردهای کلیدی عملکرد و امتیاز میانگین آنها				106
جدول شماره 4-18: خرده معیارهای شاخصهای کلیدی عملکرد و امتیاز میانگین آنها				107
جدول شماره 4-19: امتیازِ کلِ معیارهای نتایج از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای مورد بررسی.				108 109
جدول شماره 4-20: امتیازِ کلِ معیارهای نتایج از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه شهید چمران .				110
جدول شماره 4-21: امتیازِ کلِ معیارهای نتایج از وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور				110
جدول شماره 4-22: امتیازِ کلِ وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای هر دو دانشگاه .				111
جدول شماره 4-23: امتیازِ کلِ وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه شهید چمران				113
جدول شماره 4-24: امتیازِ کلِ وضعیت موجود مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور .				114
جدول شماره 4-25: نتایج آزمون تی در جامعهی مورد بررسی				118
جدول شماره 4-26: مقایسهی معیارهای الگوی تعالی سازمانی در مورد وضعیت مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاههای شهید چمران و علوم پزشکی جندیشاپور .				119
فهرست نمودارها
نمودار شماره 4-1: وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای مورد بررسی				112
نمودار شماره 4-2: وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه شهید چمران				113 113
نمودار شماره 4-3: وضعیت موجود و مطلوب مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور. 115
فهرست شکلها
شکل شماره 2-1: چرخهی شش سیگما .				27
شکل شماره 2-2: معیارهای نُهگانهی الگوی تعالی سازمانی و امتیاز آنها .				42
شکل شماره 4-1: امتیازهای کسب شدهی جامعهی مورد بررسی از معیارهای الگوی تعالی سازمانی .				120
شکل شماره 5-1: تأثیر پذیری مدیریت فناوری اطلاعات از مؤلفههای مشتریان و تغییرات .				125

1-1- مقدمه
مدیریت، بهعنوان مرکز ثقل و بنیاد فعالیتهای سازمانها به حساب میآید و چالشهای فراروی مدیران و شیوههای مقابله با آنها از اساسیترین وظایف این حوزه تلقی میشود. همانطور که مدیریت مدبرانه، هوشمندانه و علمی میتواند تأثیر شگرفی بر ارتقاءِ وضعیت یک سازمان بگذارد، فقر ناشی از اقدامات شتابزده، خالی از اندیشه و غیر علمی، در این حیطه، قادر است هر سازمانی را به ورطهی نابودی نزدیک گرداند.
بدون شک، تصمیمگیری یکی از وظایف اصلی مدیریت است، لیکن با توجه به اینکه تصمیمگیری بدون وجود اطلاعات و برقراری ارتباطات لازم میسر نیست، پایهی اجرایی چنین وظیفهای، فراهم آوردن اطلاعات لازم برای مدیریت است. مدیران سازمانهایی که اطلاعات اندکی در اختیار دارند، مجبورند که بهطور ناگهانی یا در تاریکی تصمیمگیری کنند که بالطبع خسارات ناشی از اینگونه تصمیمگیریها، جبران ناپذیر است.
در مقابل این وضعیت، میزان تأثیر مثبتِ تصمیمهای راهبردی صحیح و بهموقع، بر کسی پوشیده نیست. اما نکتهی درخور توجه این است که در دست داشتن اطلاعات بهموقع، صحیح، مناسب و برقراری ارتباطات در کلیهی سطوح مدیریت، خود نیازمند بهرهگیری از فناوریهای اطلاعاتی[1] است تا با اتکاء به آن، تصمیمگیری، برنامهریزی و کنترل وظایف اجرایی برای مدیر، تسهیل شود. بدون شک، “سازمانهایی که در آنها پیاده سازی و استفاده از فناوری اطلاعات با موفقیت همراه باشد، با دستاوردهای عملکردی قابل توجهی روبرو خواهند بود” (ناخدا و حری، 1384، ص. 57). با توجه به خصیصههای فناوری اطلاعات، مدیریت این فناوریها بهعنوان بخش جدیدی در دیدگاههای مدیریت مطرح شده است که میبایست به ملزومات بهکارگیری، عملکرد و محیط اجرایی آنها ضمن بررسی ابعاد، منابع اطلاعاتی و کاربردشان توجه داشت.
همانطور که فرج پهلو (1992، ص. 46) نیز بیان میدارد، بقای ملتهای امروزی، به کسب اطلاعات و بهرهگیری از فناوریهای پیشرفتهای وابسته است که در جهان امروز نقش مسلطی را در چرخهی زندگی روزانه ممالک پیشرفته ایفا مینمایند. البته، پیادهسازی و بهرهگیری از فناوریهای اطلاعاتی که همواره درحال تغییر و تحولاند، نیازمند مدیریتی است که علاوه بر داشتن دانش لازم و کافی از فناوریهای اطلاعاتی مورد نیاز سازمان، قادر به همگامی با رشد فزاینده و تغییرات دنیای فناوریهای اطلاعات باشد که البته اطمینان از حصولِ این امر، مستلزم سنجش عملکرد به منظور ایجاد زمینه مساعد برای رشد و پویایی سازمان است.
سنجش عملکرد[2] که بخش مهمی از مدیریت مطلوب است، در تعیین اهداف و اولویتها به مدیران کمک، و هدایت و نظارت بر فعالیتهای سازمان را تسهیل مینماید. البته بدیهی است که ارائه صرف آمار و ارقامی که حاصل مطالعات سنجش عملکرد میباشند، تصویرِ تمام نمایی از چگونگی عملکرد ارائه نمیکند و بهرهگیری از شاخصهایی که بتوان کیفیت ارائهی خدمات را بهواسطهی آنها مورد سنجش قرار داد، از اهمیت زیادی برخوردار است (ابوت[3]، 1377، ص. 2).
تاکنون پیشرفتهای قابل توجهی در روشها و فنون سنجش کیفیت در عرصهی مدیریت به عمل آمده است. در مؤسساتِ خدماتی، ازجمله در کتابخانهها، بهکارگیری این فنون و ابزار اخیراً آغاز شده است. این درحالی است که از یکسو هر کتابخانه بهعنوان یک سازمان، لازم است که با بهرهگیری از روشها و فنون مناسب و مطلوب مدیریت بهطور مستمر بر مطلوبیت خدمات خود بیافزاید تا رضایت مراجعین هرچه بیشتر فراهم شود، و از سوی دیگر، لازم است که بهطور مستمر، نسبت به خدمات عرضه شده و روشهای صحیح مدیریتی برای ساماندهی و عرضه این خدمات در کتابخانه ارزیابی صحیحی در دست باشد و از آن اطمینان حاصل شود. آنچه که بر اهمیت این امر میافزاید، پیادهسازی و بهرهگیری از فناوریهای اطلاعاتی در کتابخانههای دانشگاهی است که دههی 1960 را میتوان آغاز ورود آنها به این کتابخانهها دانست (ناخدا و حری، 1384، ص. 60).
در ایران نیز، باتوجه به پیشرفتهای نسبی حاصل در ابعاد فناورانه، و ضرورت بهینهسازی و اقتصادی نمودن هرچه بیشتر خدمات، اکنون زمان آن رسیده است که به موضوع کیفیت در مدیریت فناوری اطلاعات کتابخانهها و خدمات آن توجه بیشتری به عمل آید. از اینرو، لازم است کیفیت عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات کتابخانه بهطور مستمر سنجیده شود و زیر نظارت باشد.
[1] Information Technology
[2] Performance Measurement
[3] Abbott

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***