موضوع پروژه :
مقایسه میزان افسردگی در بین دانشجویان رشته روانشناسی
و سایر رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور مرکز ساری
 
استاد راهنما :
خانم آمنه موسوی
سال تحصیلی 93-92
 
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

فهرست مطالب

صفحه
عنوان                       
2
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1-    مقدمه.
3
1-2-    بیان مسئله
4
1-3-    اهمیت و ضرورت تحقیق.
6
1-4-    اهداف تحقیق
7
1-5-    فرضیه های تحقیق
7
1-6-    متغیرها
8
1-7-    تعریف مفهومی و عملیاتی
 
فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
10
2-1- تاریخچه موضوع.
11
2-2-تعریف افسردگی
16
2-3- اصطلاح افسردگی.
16
2-4- ملاک های DSM-IV-TR در مورد افسردگی اساسی
18
2-5- طبقه بندی افسردگی
19
2-6- عوامل موثر در افسردگی بر اساس نظریات مختلف.
30
2-7-علائم افسردگی
30
2-8- افسردگی روانی در نوجوانان و جوانان.
33
2-9- سطوح افسردگی روانی
34
2-10- علل پیدایش افسردگی روانی
35
2-11- خصوصیات شخصیتی انسان های افسرده
36
2-12- شیوع افسردگی
38
2-13- راه های درمان افسردگی.
41
2-14- اصول کلی درمانی افسردگی.
42
2-15- نقش مشاوره در درمان افسردگی روانی
45
2-16-پیشینه تحقیق
 
فصل سوم: متدلوژی و روش تحقیق
51
3-1- روش پژوهش
51
3-2- جامعه آماری
51
3-3- نحوه نمونه گیری
51
3-4- آمار توصیفی.
51
3-5- آمار استنباطی.
52
3-6-  متغییرها .
52
3-7- ابزار پژوهش. .
52
3-8- اعتبار و روایی پرسشنامه
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل روش های آماری
55
4-1- مقدمه .
56
بخش اول: آمار توصیفی
72
بخش دوم: آمار استنباطی.
 
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
80
5-1- خلاصه پژوهش.
84
5-2- محدودیت های پژوهش
84
5-3- پیشنهادات پژوهش
86
منابع .
89
ضمائم
فهرست جدولها

صفحه
عنوان
جدول(4-1)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب رشته تحصیلی 56
جدول(4-2)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب جنسیت 57
جدول(4-3)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب سن 58
جدول 4-4-فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد عاطفی 59
جدول 4-5- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد شناخت .60
جدول 4-6- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد رفتارهای آشکار .66
جدول 4-7- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد رفتارهای اجتماعی 68
جدول 4-8- فراوانی پاسخگویان به سوالات نشانه های بین فردی .71
جدول(4-9) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه اول پژوهش .72
جدول(4-10) جدول آزمون t مربوط به فرضیه اول پژوهش 72
جدول(4-11) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه اول .73
جدول(4-12) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه دوم پژوهش .73
جدول(4-13) جدول آزمون t مربوط به فرضیه دوم پژوهش 74
جدول(4-14) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه دوم 75
جدول(4-15) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه سوم پژوهش 75
جدول(4-16) جدول آزمون t مربوط به فرضیه سوم پژوهش .75
جدول(4-17) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه سوم 76
جدول(4-18) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه چهارم پژوهش .76
جدول(4-19) جدول آزمون t مربوط به فرضیه چهارم پژوهش 77
جدول(4-20) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه چهارم.77
جدول(4-21) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه پنجم پژوهش .77
جدول(4-22) جدول آزمون t مربوط به فرضیه پنجم پژوهش 78
جدول(4-23) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه پنجم .78
 
فصل اول

 
موضوع پروژه :
بررسی رابطه ی بین هوش هیجانی و سلامت روانی در پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد
 
سال تحصیلی 93-92
 
فهرست مطالب
عنوان                                                                               صفحه
مقدمه 3
1-علت انتخاب موضوع تحقیق 3
2-بیان مسئله 5
3-اهمیت و ضرورت پژوهش 5
4-سوالات تحقیق 6
5-فرضیه های پژوهش 6
6-پیشینه تحقیق 7
7- محدودیت های تحقیق 8
8-اهداف پژوهش 8
9 -روش جمع آوری اطلاعات و منابع 9
10- خلاصه تحقیق 9
تاریخچه هوش هیجانی 11
مفهوم هوش هیجانی از دیدگاه بار –آن 18
1- خود آگاهی هیجانی 20
2- قاطعیت 20
3-حرمت 21
4-خودشکوفایی 21
5- استقلال 22
6- همدلی 22
8-مسولیت پذیری 23
9- حل مسئله : 24
10-واقعیت سنجی: 24
11- انعطاف پذیری: 25
12- تحمل فشار: 25
13- کنترل تکانه: 26
14- شادکامی: 26
15- خوشبختی: 27
تاثیر هوش هیجانی در زندگی 30
هوش هیجانی و سلامت 30
هوش چیست 32
نقش هیجانها در هوش 33
هوش هیجانی :دو نظریه 34
4-استفاده از هیجانها 34
تنظیم وکنترل هیجانها 35
بهداشت روان: 37
توانایی لذت بردن از زندگی: 38
پیشینه تحقیق 42
پژوهشهای خارج از کشور 42
پژوهشهای داخل کشور 43
روش تحقیق: 46
جامعه- نمونه و روش نمونه گیری: 46
ابزار پژوهشی و روش گردآوری داده ها 46
آزمون هوشی هیجانی بار-ان 48
فصل پنجم: پیشنهاد ها و نتیجه گیری 86
فهرست منابع 91
 

 
موضوع پروژه :
مقایسه میزان افسردگی در بین دانشجویان رشته روانشناسی
و سایر رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور مرکز ساری
 
سال تحصیلی 93-92
 
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                صفحه
مقدمه 2
1-علت انتخاب موضوع تحقیق 2
2-بیان مسئله 3
3-اهمیت و ضرورت تحقیق 4
4-سوالات تحقیق 6
5-فرضیه های تحقیق 7
6-پیشینه تحقیق 8
7- محدودیت های تحقیق 8
8-اهداف تحقیق 9
9-روش جمع آوری اطلاعات و منابع 10
10- خلاصه تحقیق 10
2-1- تاریخچه موضوع 12
2-2-تعریف افسردگی 13
2-2-1-تعاریف افسردگی از دیدگاه دانشمندان 13
2-2-1-1- ملانی کلاین 13
2-2-1-2-ادوارد بیبرینگ 13
2-2-1-3-ادیت یاکوسبون 14
2-2-1-4-جرج کلی 14
2-2-1-5-لینفوردرس 14
2-2-1-6-راس میچل 14
2-2-1-7-گرینگر 15
2-2-1-8-سالتر 15
2-2-1-9-دولار دومیلر 15
2-2-1-10-نظریه جامعه شناسی 15
2-2-1-11-نظریه پزشکی 16
2-2-1-12-نظریه زیست شناختی 16
2-2-1-13-نظریه انسان گرایی 16
2-2-1-14-نظریه روانکاوی 16
2-2-1-15-نظریه شناختی افسردگی 17
2-2-1-16-نظریه شناختی بک (1969، 1976) و نظریه ناچاری فرا گرفته شده سلیگمان (1974) 18
2-2-1-17- نظریه رفتاری 18
2-2-1-18- نظریه افسردگی واقعیت گرا 18
2-3- اصطلاح افسردگی 19
2-4- ملاک های DSM-IV-TR در مورد افسردگی اساسی 19
2-5- طبقه بندی افسردگی 21
2-5-1- افسردگی فصلی 21
2-5-2- افسردگی اساسی 21
2-5-3- افسردگی دو قطبی 21
2-5-4- افسردگی دیستایمی 22
2-5-5- افسردگی مضاعف 22
2-5-6- افسردگی درونزاد 22
2-5-7- افسردگی برونزاد 22
2-6- عوامل موثر در افسردگی بر اساس نظریات مختلف 22
الف) عوامل بیولوژیک 23
ب) عوامل بیوشیمیایی 23
ج)عوامل عصبی ـ غددی 24
د) عامل جنسیت 25
ه) عامل سن 25
و) عامل ژنتیک 25
1ـ نظریه های روانکاوی 25
الف ـ فقدان 26
ب ـ خشم معطوف به درون 27
2ـ رویکرد شناختی بک 27
3ـ نظریه درمان عقلانی ـ عاطفی (الیس) 28
4ـ نظریه های یادگیری 29
الف ـ رویکرد تقویت 29
ب ـ درماندگی آموخته شده 30
6ـ نظریه اسناد 31
7ـ استرس 31
الف) تفاوت جنسی در افسردگی 33
ب) تفاوت سنی در افسردگی 33
2-7- علائم افسردگی 33
2-8- افسردگی روانی در نوجوانان و جوانان 34
2-9- سطوح افسردگی روانی 36
2-10- علل پیدایش افسردگی روانی 37
2-11- خصوصیات شخصیتی انسان های افسرده 38
2-12- شیوع افسردگی 39
2-12-1- رواج افسردگی بین مردم 39
2-12-2- شیوع افسردگی بین زنان جامعه 41
2-13- راه های درمان افسردگی 41
1- درمان بر اساس روان پویایی 41
2- درمان افسردگی از نقطه نظر یادگیری 42
3- درمان جسمانی 43
4- فوتوتراپی (نوردرمانی) 43
5- درمان اختلالات خلقی 44
2-14- اصول کلی درمانی افسردگی 45
2-15- نقش مشاوره در درمان افسردگی روانی 45
2-16-پیشینه تحقیق 49
3-1- روش پژوهش 55
3-2- جامعه آماری 55
3-3- نحوه نمونه گیری 55
3-4- آمار توصیفی 55
3-5-آمار استنباطی 55
3-6-متغیرها: 56
3-7- ابزار پژوهش 56
3-8- اعتبار و روایی پرسشنامه افسردگی بک 56
4-1- مقدمه 59
بخش اول:آمار توصیفی 60
4-2- ویژگی های شخصی پاسخگویان 60
رشته تحصیلی 60
جنسیت 61
4-2-3- سن پاسخگویان 62
4-3-1-بعد عاطفی 63
4-3-2-بعد شناخت 64
4-3-3-بعد رفتارهای آشکار 71
4-3-4- رفتارهای اجتماعی 73
4-3-5- نشانه های بین فردی 76
بخش دوم: آمار استنباطی 77
5-1-خلاصه پژوهش 85
5-2- محدودیت های پژوهش 89
5-3- پیشنهادات پژوهش 89
منابع 91 
 
فهرست جدولها

صفحه
عنوان
جدول(4-1)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب رشته تحصیلی 56
جدول(4-2)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب جنسیت 57
جدول(4-3)؛ توزیع شرکت کنندگان در مطالعه بر حسب سن 58
جدول 4-4-فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد عاطفی 59
جدول 4-5- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد شناخت .60
جدول 4-6- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد رفتارهای آشکار .66
جدول 4-7- فراوانی پاسخگویان به سوالات بعد رفتارهای اجتماعی 68
جدول 4-8- فراوانی پاسخگویان به سوالات نشانه های بین فردی .71
جدول(4-9) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه اول پژوهش .72
جدول(4-10) جدول آزمون t مربوط به فرضیه اول پژوهش 72
جدول(4-11) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه اول .73
جدول(4-12) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه دوم پژوهش .73
جدول(4-13) جدول آزمون t مربوط به فرضیه دوم پژوهش 74
جدول(4-14) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه دوم 75
جدول(4-15) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه سوم پژوهش 75
جدول(4-16) جدول آزمون t مربوط به فرضیه سوم پژوهش .75
جدول(4-17) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه سوم 76
جدول(4-18) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه چهارم پژوهش .76
جدول(4-19) جدول آزمون t مربوط به فرضیه چهارم پژوهش 77
جدول(4-20) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه چهارم.77
جدول(4-21) جدول میانگین و انحراف معیار مربوط به فرضیه پنجم پژوهش .77
جدول(4-22) جدول آزمون t مربوط به فرضیه پنجم پژوهش 78
جدول(4-23) جدول مقایسه میانگین نمره دانشجویان روانشناسی با دانشجویان رشته غیر از روانشناسی در فرضیه پنجم .78
 
چکیده
دوران نوجوانی، مرحله بحران عاطفی و اجتماعی است. شخصی که مرحله جوانی خوبی نداشته باشد، مسلماً از زندگی سالم و با نشاط در دوره پیری برخوردار نخواهد شد و از سوی دیگر ورود به دانشگاه یک رویداد مهم و بسیار حساس در زندگی نیروهای کارآمد و فعال جوان در هر کشوری به شمار می رود، که غالبا با تغییرات زیادی در روابط اجتماعی و فردی آن ها همراه است. در کنار این تغییرات، باید به انتظارات و نقش های جدیدی نیز اشاره نمود که هم زمان با ورود به دانشگاه در دانشجویان شکل می گیرد . در این پژوهش تاکید بر قشر عظیمی از اجتماع یعنی جوانان که آینده را تعیین می کنند و پرداختن به مسائلی که مشکلات آنها در واقع اعتبار و ارزش به آنها خواهد داد.
 
واژگان کلیدی:افسردگی،استرس،روان،بیماری
 
فصل اول
کلیات تحقیق

فهرست مطالب
عنوان
 
صفحه
فصل اول
کلیات و مقدمه
 
 
1-1 مقدمه
 
3
1-2 بیان مسئله
 
4
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
 
5
1-4 اهداف تحقیق
 
6
1-5 فرضیه ها و سئوالات تحقیق
 
6
1-6 متغیرهای تحقیق
 
7
1-7 تعریف مفهومی و عملیاتی
 
8
فصل دوم
پیشینه تحقیق و پایه های نظری
 
 
1-2 پیشینه نظری تحقیق
 
11
2-1-1 مفهوم سلامت روان
 
11
2-1-2 تاریخچه سلامت روان در جهان
 
12
2-1-3 تاریخچه سلامت روان در ایران
 
14
2-1-4 مفهوم سلامت روان از دیدگاه های مختلف
 
17
2-1-5 سلامت روان از نظر مکاتب
 
18
2-1-6 اصول سلامت روان
 
20
2-1-7 هدف ایجاد سلامت روان
 
23
2-1-8 مکانیزم های دفاعی و نقش آن در سلامت روان
 
25
2-1-9 جمع بندی
 
28
2-2 پیشینه عملی تحقیق
 
29
2-2-1 همه گیر شناسی در ایران
 
29
2-2-2 بررسی همه گیر شناسی در جهان
 
31
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
 
 
3-1 روش تحقیق
 
38
3-2 جامعه آماری
 
38
3-3 نمونه تحقیق
 
39
3-4 ابزار تحقیق
 
39
3-4-1 مقیاس های چهارگانه آزمون
 
40
3-4-2 موارد کاربرد و محدودیت های آزمون
 
40
3-4-3 نمره برش آزمون
 
41
3-5-3 پایایی آزمون
 
42
3-6 اعتبار پرسشنامه
 
42
3-7 روش جمع آوری اطلاعات و اجرا
 
43
3-8 تجزیه و تحلیل آماری
 
43
فصل چهارم
یافته های تحقیق
 
 
4-1 داده های آماری جامعه مورد مطالعه
 
45
4-2 میانگین سلامت روانی جامعه مورد مطالعه
 
48
4-3- تجریه و تحلیل فرضیه و سئوالات تحقیق
 
50
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری
 
 
5-1 بحث و نتیجه گیری
 
59
5-2 نتیجه گیری کلی
 
61
5-3 محدودیت های تحقیق
 
61
5-4 پیشنهادات تحقیق
 
62
منابع تحقیق
 
63
پیوست
پیوست
 
66
فهرست جداول
جدول 2-1 مقایسه بررسی های انجام شده در مورد شیوع بیماریهای روانی در مناطق مختلف جهان و ایران
 
35
جدول 4-1. داده های آماری جامعه مورد مطالعه
 
46
جدول 4-2 میانگین و واریانس جامعه مورد مطالعه
 
48
جدول 4-3 مقایسه نمرات زنان و مردان در آزمون
 
50
جدول 4-4 محاسبه ضریب همبستگی سن کارمندان با نمرات سلامت روانی
 
52
جدول 4-5 مقایسه میانگین ها و انحراف معیار سه گروه اشتغال
 
53
جدول 4-6 تجزیه و تحلیل واریانس ها
 
54
جدول 4-7 مقایسه میانگین های گروه های مختلف فعالیت
 
54
جدول 4-8 تجزیه و تحلیل واریانس های گروه های مختلف فعالیت
 
56
جدول 4-9 محاسبه ضریب همبستگی سنوات کاری با سلامت روانی
 
56
فهرست نمودارها
نمودار هسیتوگرام 4-1 نمرات سلامت روانی و فراوانی آن در مردان و زنان
 
46
نمودار هیستوگرام 4-2 سن آزمودنی ها و فراوانی آن در مردان و زنان
 
48
نمودار 4-3 مقایسه میانگین های سه گروه اشتغال
 
50
نمودار 4-4 میانگین های سلامت روانی گروه های مختلف فعالیت
 
52
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه میزان سلامت روانی در کارمندان اداره بهزیستی شهر نیشابور انجام شده است که جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارمندان زن و مرد اداره بهزیستی شهر نیشابور با حجم 36 نفر تشکیل می دهند که از این افراد تعداد 31 نفر با محقق در اجرای آزمون سلامت عومی GHQ و پرسشنامه محقق ساخته همراه آن همکاری نموده اند این تحقیق از انواع زمینه یابی و با هدف بررسی یک فرضیه و چهار سوال تحقیقی انجام گرفت که داده های آماری با استفاده از نرم افزار آماری SPSS با درجه آزادی 95% مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت پس از تجزیه و تحلیل داده های آماری نتایج بدست آمده در پاسخ به فرضیه و سوالات تحقیق به این ترتیب مشخص شده است که میزان سلامت روانی در مردان بیشتر از زنان است و بین سلامت روانی و سن کارمندان رابطه معنی داری وجود ندارد همچنین نتایج گویای این مطلب است که نوع اشتغال در کارمندان در میزان سلامت روانی آنها تأثیر گذار نیست و وجود گروههای مختلف فعالیتی در اداره بهزیستی تأثیری در میزان سلامت روانی کارمندان ندارد و بالاخره این که بین سلامت روانی و سنوات کاری کارمندان بهزیستی رابطه معنی داری وجود ندارد.
 
 
 
فصل اول
کلیات

1-1 مقدمه
«اگر سلامتی روانی انسانها مهمتز از سلامتی جسمی آنها نباشد لااقل هم سطح آن خواهد بود» (مطهری)
از آغاز پیداش انسان همواره مسأله سلامتی او نیز مطرح بوده است.
اما عموما بعد جسمانی او نیز در نظر گرفته می شود و کمتر کسی است که به بعد روانی آن نیز اهمیت بدهد. در حالیکه به تعریف سازمان بهداشت جهانی «سلامتی تنها نبود نقص عضو یا نبود بیماری نیست بلکه حالت کامل رفاه جسمی روانی است».ت (گنجی 1376)
برای اینکه سلامت جسمی و روانی یک جامعه را بررسی کنیم نمی توانیم تمامی افراد آن جامعه را ارزیابی کنیم بلکه از نمونه گیری از جامعه مورد نظر استفاده کرده و نتایج را به جمعیت مبنا تعمیم می دهیم. به همین خاطر وارد قلمرو علمی شده ایم که «همه گیر شناسی» نام دارد. و آن علمی است که تمامی جنبه ها و رویدادها و حالات مختلف تندرستی جامعه را در بر می گیرد. متأسفانه با توجه به اهمیت بالای همه گیر شناسی بیماریهای روانی به خصوص همه گیر شناسی در ارتباط با سازمانها و نهادهای دولتی و خصوصی ، این نوع مطالعات در ایران کمتر انجام پذیرفته است که عوامل بسیاری از قبیل وقت گیر بودن، زحمت زیاد، داشتن هزینه های سنگین مطالعاتی، و از طرف دیگر عدم سناخت کافی نسبت به اختلالهای روانی عوارض و پیامدهای آن بر روی افراد خانواده و اجتماع در این بابت تأثیر گزار بوده است.
در بحث راجع به سلامت روانی عوامل متعددی هستند که می توانند بر میزان سلامت روانی تأثیر گذار باشند. مثلاً : عواملی همچون سن، جنس، نوع اشتغال و طبقه اجتماعی- اقتصادی را می توان نام برد. که ما در این تحقیق به بررسی بعضی از این عوامل می پردازیم.
با امید این که دست اندر کاران مسادل بهداشتی و بخش درمان و آموزش پزشکی امکانات و سرمایه ای لازم در این زمینه مبذل دارند تا شاهد انجام پژوهشهای بیشتری در مورد سلامت روانی در مرکز مختلف باشیم.
 
 
1-2 بیان مسئ

فصل اول :  کلیات تحقیق
1- 1 مقدمه
1-2 بیان مساله
1-3  اهمیت مساله
1-4   اهداف تحقیق
1-5 سئوالات تحقیق
1-6 تعاریف نظری و عملیاتی
تعاریف نظری
تعاریف عملیاتی
 
فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1مقدمه
2-2 مبانی نظری تحقیق
2-2-1تعاریف مدیریت کلاس
2-2-2   اهداف مدیریت کلاس
2-2-3   سازمان دهی و مدیریت کلاس
2-2-4    ابعاد مدیریت کلاس
2-2-5   فنون مدیریت کلاس
2-2-6 موانع مدیریت کلاس درس
2-2-7   خلاصه‌ای از اصول سه سبک ایجاد نظم و انضباط در کلاس
2-2-8   تئوریهای مدیریت کلاس
2-2-9 سبکهای مدیریت کلاس
2-2-10 اصول کلی مدیریت کلاس
2-2-11 فراشناخت
2-2-12- تعاریف فراشناخت
2-2-13 ابعاد فراشناخت
2-2-14 آموزش مهارتهای یادگیری شناختی وفراشناختی
2-2-15 نظراتی در باب ارتقا ء فراشناخت
2-3 پیشینه تحقیقات انجام یافته
2-3-2 تحقیقات خارجی
2-4 نتیجه گیری
 
فصل سوم : روش تحقیق
3-1 روش پژوهش
3-2 جامعه آماری
3-3 طرح نمونه گیری
3-4 ابزار جمع آوری اطلاعات
3-4-1 پرسشنامه مدیریت کلاس
3-4-2 روایی و پایایی
3-4-3پرسشنامه فراشناخت
4-4-3 روایی و اعتبار
3-5 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
 
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
تجزیه و تحلیل داده ها
4-1 مقدمه
4-2 بخش توصیفی
 
فصل پنجم : نتایج تحقیق
5-1 جمع‌بندی
5-2 بحث و تفسیر
5-3 محدودیت‌های تحقیق
5-4 پیشنهادهای تحقیق
5-4-1 پیشنهاد به سیاستگذاران و مسئولین
5-4-2 پیشنهاد به مدیران و دبیران
5-4-3 پیشنهاد به پژوهشگران بعدی
پیوستها وضمائم
پرسشنامه مدیریت کلاس
پرسشنامه فراشناخت
پرسشنامه مدیریت کلاس
منابع فارسی
فهرست منابع انگلیسی
فهرست منابع
– 1  مقدمه
 
در قرن حاضر پیشرفت فناوری، تغییرات سریع، و پدیده جهانی شدن بر تمام ابعاد فرهنگی،  سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جوامع بشری تاثیر زیادی گذاشته است. همگام با این تغییرات رو به رشد، انتظارات جامعه از آموزش و پرورش نیز هر روز تغییر یافته و باعث  شده تا دست اندرکاران، مسئوولین آموزش و پرورش، مدیران مدارس و معلمان پاسخگویی به نیازهای دانش‌آموزان، اولیاء، بازار کار و جامعه را در الویت کار قرار دهند.
از آنجا که اکثر اوقات دانش‌آموزان، در کلاس درس می‌گذرد، پاسخگویی به  انتظارات، خواسته‌ها و نیازهای افراد ذینفع از طریق تعامل معلم و دانش‌آموز در کلاس  درس نمود می یابد و مردم نتایج، پیامدها، کارایی و اثربخشی نظام تعلیم وتربیت را متوجه شیوه تدریس،  کلاسداری و تعامل در کلاس می‌دانند.
یکی از عواملی که امروزه، مدیران وسیاستگذاران آموزش وپرورش به عنوان موضوعی مهم و اساسی بدان توجه  دارند، عامل  مدیریت  کلاس است که از دیر باز به عنوان پیچیده ترین  موضوع در بهبود کیفیت آموزش شناخته شده است.
مدیریت کلاس مقدمه و پیش نیاز آموزش است. معلم می‌تواند با شناخت و اجرای مدیریت صحیح، تاثیر و کارایی  تدریس را افزایش و مشکلات رفتاری دانش‌آموزان را کاهش دهد. هدف اصلی مدیریت کلاس، همانند هدف آموزش « خود رهبر شدن دانش‌آموزان است». هدف این است که دانش‌آموز به جای آنکه به کنترل خارجی نیاز داشته باشد بتواند آگاهانه رفتار خویش را کنترل کند  و رفتارمطلوب جزئی از شخصیت اوشود (بهاری، 1379، 37).
هدف از روش‌های اداره کلاس، فراهم کردن جوی است که در آن تدریس راحت تر صورت  پذیرد. آنچه در اداره موثر کلاس درس همواره باید مدنظر باشد، الویت تاکید بر پیشگیری از بدرفتاری نسبت به مقیاس‌های تسکین دهنده، مانند تنبیه است. مشکلات بالقوه رفتاری باید شناخته شود تا با اعمال روشهای صحیح در کلاس از پیشروی آنها جلوگیری گردد .
به اعتقاد بسیاری از معلمان ومدیران مسائل مربوط به انضباط، کنترل و اداره کلاس مهمترین علل ناموفق بودن معلمان است. هنگامی‌که بیشتر وقت کلاس صرف مشکلات انضباطی شود بطور عملی زمان کمتری برای تدریس و یادگیری دروس باقی می ماند(رضایی، 1383، 10).
گزارشها نشان داده است که بیش از 50%  درصد زمان کلاس صرف مسائل انضباطی واداره کلاس می‌شود (الیز، 2003). مربیان برجسته همیشه تاکید داشتند کیفیت آموزش، یک عامل  کلیدی و موثر بر رفتاردانش‌آموزان و موفقیت آنهاست. اما در رویکردهای  نوین به آموزش، نقش دانش‌آموز در فرایند یاددهی – یادگیری افزایش یافته است، و توسعه مهارتها و تواناییهای دانش‌آموزان برای پذیرش مسئولیت یادگیری خود هدف واقع شده است، درنتیجه چگونگی واکنش معلم به بدرفتاری دانش‌آموزان به دلیل تاثیر فراوان بر عملکرد آن اهمیت یافته است چنانکه یک شیوه اثربخش می‌تواند سبب افزایش جایگاه دانش‌آموزان در کلاس و یا عزت نفس آنها شود وآنها را به پذیرش مسئولیت خود ترغیب کند (جانز، 1990).
بنابراین تغییرات ساده درفنون برنامه درسی و آموزشی، برای خلق یک محیط مبتنی بر نیازهای دانش‌آموزان و خلق یک جامعه یادگیری درکلاس کافی نیست؛ بلکه برای فراهم کردن چنین محیط  همکارانه‌ای در کلاس نیازمند تئوری مدیریت کلاس هستیم (مارتین، 2003). بنابراین لازم است در این خصوص فنون و ویژگیهای مورد نیاز مدیریت کلاس شناسایی و تبیین گردد،  تا مورد استفاده همه کسانی که با آموزش و پرورش سرو کار دارند قرار گیرد.
 
 
 
1-2  بیان مساله
با اهمیت یافتن نقش دانش‌آموز درفرایند یاددهی – یادگیری متغیرهای دانش‌آموزی[1] اعم از انگیزه، استعداد، تواناییهای شناختی و فراشناختی، دانش، مهارت فرد و غیره به عنوان عوامل موثر بر یادگیری مطرح شدند.
وانگ[2] و همکاران (1990) در یک فراتحلیل جامع برمتون و تحقیقات مربوط به یادگیری، دریافتند که، متغیرهای دانش‌آموزی نسبت به دیگر متغیرهای موثر بر یادگیری الویت داشته و از این بین، عامل توانایی فراشناختی دانش‌آموزان با بالاترین نمره در بین کل متغیرها بعنوان یک عامل بسیار مهم بر یادگیری شناخته شده که در متون علمی معاصر تاکید فراوانی برآن شده است.
(وانگ و همکاران، 1990).
طبق جدیدترین تئوریهای یادگیری، کیفیت یادگیری بستگی به تواناییهای یادگیرندگان در هدایت و جهت دهی  به یادگیری خودشان، توسعه مهارتهای پرسشگری، یادگیری تفکر و کنترل فرایندهای یادگیریشان دارد؛ در این بین « مهارتهای فراشناختی » مفاهیم اصلی و کلیدی هستند.
اصطلاح فراشناخت برای اولین با در سال 1976 توسط جان فلاول وارد حیطه روان شناسی شناختی شد؛ وی این اصطلاح را به عنوان هر گونه دانش یا عمل شناختی که موضوع آن فعالیتهای شناختی وتنظیم آن است تعریف می‌کند. درحیطه روانشناسی شناختی فراشناخت دو بعد اساسی را در بر می‌گیرد؛ دانش فراشناختی[3] و مهارتهای کنترل شناخت یا خود – تنظیمی[4] (مک یوزد، 1997).
به گفته فلاول (1988) بعد اول شامل دانش و باورهای فرد درباره عوامل و متغیرهایی است که با هم در فرایند شناختی تعامل دارند، که این عوامل یا متغیرها عبارتند از دانش درباره تواناییهای خود، ویژگیهای تکلیف و راهبردهای شناختی است. و جزء دوم تنظیم شناختی است که اشاره به فرایندهایی دارد که شناخت را هماهنگ می‌کنند. این بعد شامل مهارتهای فراشناختی است و در انواع فعالیتهای شناختی از جمله رد وبدل کردن اطلاعات بصورت کلامی، نوشتن، فراگیری زبان، ادراک، توجه حافظه، حل مساله، شناخت اجتماعی و اشکال مختلف خود آموزی و کنترل خود نقش مهمی‌بازی می‌کند (فلاول، 1377، 170). این مهارتها عبارتند از ؛ برنامه ریزی، سازمان دهی، مدیریت اطلاعات، ارزیابی واشکال زدایی[5] (اسکراو، 1994).
اسکراو[6] و مشمن[7]، گستره وسیعی ازمتغیرها را در شکل گیری فراشناخت موثر میدانند و معتقدند سه عامل در ایجاد و پایه گذاری فراشناخت فرد دخالت دارد؛  یادگیری‌های فرهنگی[8]،  ساخت یابی فردی[9] و تعامل با همگنان[10].
نظریه‌های فراشناختی فرد از درونی شدن فرهنگ از طریق یادگیری اجتماعی ساخته می‌شود و مفاهیم مشترک اجتماعی از طریق آموزش رسمی و غیر رسمی‌به کودکان انتقال داده می‌شوند.
بنابراین خود افراد نیز ساختارهای مشخصی را بنا می‌کنند تا مهارتها و راهبردهای شناختی خود را توسعه و دانش فراشناختی خود را تنظیم  کنند و نیز بتوانند شرایطی را بوجود آورند تا در یادگیری، خود تنظیم شوند. تعامل همگنان شامل یک فرایند سازمان دهی اجتماعی است و از انتقال فرهنگی و ساخت فردی متمایز است.
همگنان شامل افرادی دارای سطح مشابه شناخت هستند که تعامل با آنان باعث افزایش عملکرد فرد درتکالیف شناختی می‌شود (اسکراو، 1995).
با توجه به نقش این عوامل، شکل گیری مهارتهای فراشناختی را درکلاس باید در ارتباط با محدوده وسیعتری از متغیرهای کلاس درس بررسی کرد. کمیت و کیفیت تعاملات و ارتباطات  دانش‌آموزان با یکدیگر و با معلم، شیوه‌هایی که جهت کنترل فعالیتها و رفتار دانش‌آموزان اعمال میشود همچنین  آموزش، همگی می‌توانند عواملی اثرگذار بر میزان تحقق مهارتهای فراشناختی  دانش‌آموزان باشد.
این متغیرها  که درمجموع به آنها مدیریت کلاس[11] گفته می‌شود، به وجود آورنده  محیط روان شناختی – اجتماعی کلاسی‌اند و میتوانند  اثرات متفاوتی بر درک یادگیرنده ازخود وتوانایی او در کنترل یادگیری و نظام شخصی بگذارند(مارتین، 1996).
معلمان بر اساس نگرشها و باورهایشان در خصوص ماهیت رفتار دانش‌آموزان شیوه‌های گوناگونی از مدیریت در کلاس را بکار می‌برند که هرکدام می‌تواند اثرات متفاوتی بر عملکرد دانش‌آموزان بگذارد. پژوهشگران با مشاهده رفتار معلمان شیوه‌های مختلفی از مدیریت کلاس گزارش داده‌اند. آنچه برای پژوهشگران در این حیطه اهمیت دارد، شناخت تفاوتهاست؛  اینکه چه شیوه‌ای از مدیریت کلاس موثر و مفید است. گلیکمن[12] و تامشایر[13] (1980) و ولفگانگ[14] (1995) با توجه به سه متغیر مدیریت کلاس یعنی؛ مدیریت آموزش[15]، مدیریت رفتار[16] و مدیریت افراد[17]، در یک پیوستار، سه رویکرد به مدیریت کلاس را شرح میدهند؛ رویکرد غیرمداخله گرایا[18]ن، رویکرد تعامل گرایان[19]، و رویکرد مداخله گرایان[20].
در رویکرد غیر مداخله گرایان با فرض اینکه افراد بر اساس فطرت وذات خود رفتارمی‌کنند وتربیت فقط فراهم کردن زمینه برای بروز این استعداد‌های ذاتی است، اعتقاد بر این است که کنترل کمی‌بر فعالیتهای دانش‌آموزان اعمال میشود. از طرفداران این سبک می‌توان، گردن[21] (1991). و هیم‌گیوت[22] (1972) را نام برد.
اما درمقابل، رویکرد مداخله گرایان بر این مفروضه استوار است که محیط بیرونی، رشد را شکل می‌دهد؛ و تغییر رفتار پایه تئوریک اندیشه این مکتب است. کانتر (1992) بیان می‌کند انضباط یک نمونه از ایدئولوژی مداخله گرایان است. دراین سبک هدایت وکنترل زیادی بر دانش‌آموزان صورت می‌گیرد. چند نمونه از طرفداران مداخله گرایی عبارتند از؛ لی کانتر[23] (1992) و فردریک جانز[24](1987).
رویکرد تعامل گرایان در بین دو سبک بالا قرار دارد که هم بر فعالیتهایی که افراد برای تغییر محیط انجام  می‌دهند وهم بر تاثیر عوامل محیطی بر افراد تاکید دارند. در چنین فضای مدیریتی، فرصت برای تعامل دانش‌آموزان و معلم بیشتر است و دانش‌آموزان شانس بیشتری برای کنترل مطلوب بر فعالیتهای خود دارند. اصول نظری این سبک توسط آلفرد آدلر و دریکرز توسعه یافته است. (مارتین و بالدوین، 2000).
معلمان طبق باورهایشان درباره یادگیری و رشد دانش‌آموزان شیوه خاصی از مدیریت را در کلاس اعمال می‌کنند و بر این اساس که کدام رویکرد بر اعتقادات وعمل آنان مسلط است سبک مدیریتی آنان مشخص میشود و هر سبک با ایجاد شرایطی خاص ومتفاوت در جو اجتماعی کلاس می‌تواند تاثیر متفاوتی بر رشد مهارتهای فراشناختی دانش‌آموزان بگذارد.
[1] – Student Variabels
[2] – Wang
[3] – Metacognitive Knowledge
[4] – Self-regulation
[5] – Debugging
[6] – Scraw
[7] – Moshmen
[8] – Cultural Learning
[9] – Individual Construction
[10] – Homogeneity In Teraction
[11] – Classroom Management
[12] – Glickman
[13] – Tamshr